युनियन लाइफ इन्स्योरेन्सलाई गाउँ गाउँमा पुर्याउनेछनैं :सीईओ, युनियन लाइफ इन्स्योरेन्स


सन् १९९५ बाट बीमा कम्पनीमा प्रवेश गर्नुभएका मनोजकुमार लाल कर्णले सुरुमा नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्समा काम गर्नुभएको थियो । बीएससी, एमफिल र एमबीएसम्मको अध्ययन गर्नु भएका कर्णले नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्स, एनएलजी इन्स्योरेन्स, युनाइटेड इन्स्योरेन्स, एलआईसी इन्स्योरेन्स, अलाइन्स इन्स्योरेन्स, सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्सहुँदै युनियन लाइफ इन्स्योरेन्समा आएर कम्पनीका माध्यमबाट जनतालाई सेवा सुविधा दिने काम गरिरहनु भएको छ । बीमा क्षेत्रमा उहाँ लामो अनुभव भएका काबिल सीईओ पनि मानिनुहुन्छ । नेपालको अर्थतन्त्रका सन्दर्भमा यिनै काबिल सीईओ कर्णसँग छलफलले गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप प्रस्तुत गरेका छौं ।

मनोजकुमार लाल कर्ण, सीईओ, युनियन लाइफ इन्स्योरेन्स

बीमा भनेको के हो, कति प्रकारको हुन्छ र कसरी गरिन्छ ?
बीमा लिने व्यक्ति र गराउने व्यक्तिबीचको सम्झौता हो । यसमा बीमितले निश्चित तोकिएको रकम तिर्दै जानुपर्छ र बीमकले सम्झौता पेपरमा लेखिएको रकम र बोनस उपलब्ध गराउनु पर्छ । अहिलेको अवस्थामा आम नेपालीले जीवन बीमा गर्नु भोलि आफ्नो र सन्तानका लागि सुरक्षित हुने बाटो हो । यसले बूढेसकालमा सहारा प्रदान गर्नुका साथै बालबच्चालाई उच्चशिक्षा अध्ययन गराउन, घर जग्गा किन्न, व्यापार गर्न, घातक रोगलाग्दा उपचार गर्न सहज हुन्छ अर्थात बीमा कम्पनीले सम्झौताअनुसार यो सबै काम गरिदिन्छ । यो दुई प्रकारको हुन्छ । एउटा जीवन बीमा अर्को वस्तुको बीमा । यसको आफ्नै ऐन निमय छ ।

यो कम्पनीको स्थापना र सञ्चालनका बारेमा बताइदिनुस् न ।
बीमा व्यवसायको माध्यमबाट देशभर छरिएर रहेकोे आर्थिक स्रोत र साधनलाई जीवन बीमा शुल्कका रूपमा संकलन गरी देशको आर्थिक विकासमा योगदान पु¥याउने र समग्र नेपालीहरूको आर्थिक जीवनस्तर सुदृढ तुल्याउने अभिप्राय लिई युनियन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड स्थापना भएको हो । सिद्धार्थ नगरनगरपालिका–८, रूपन्देहीमा रजिष्ट्रर्ड कार्यालय र काठमाडौं महानगरपालिका–१०, नयाँबानेश्वर, काठमाडौंमा प्रधान कार्यालय रहेको यस कम्पनी, कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा मिति २०७४।०१।२४ गते दर्ता नं.१६८१३१ । ०७३ । ०७४ दर्ता भई बीमा समितिबाट मिति २०७४्र असार २० गते जीवन बीमा व्यवसाय सञ्चालन गर्न इजाजत पाएअनुसार कम्पनीले मिति २०७४ असोज ४ गते कारोबार सञ्चालनको स्वीकृति प्राप्त गरी तत्पश्चात नियमित रूपमा कारोबार सञ्चालन गरिरहेको छ । यस कम्पनीमा प्रतिष्ठित उद्योगपति, व्यापारी, समाजसेवीहरू एवं समाजका प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरूसहित जगदम्बा समूह, गोल्छा समूह, केडिया समूह,न्यौपाने समूह, राजेश हार्डवेयर तथा टिवडेवाल समूह आदिको लगानी रहेको छ ।

यसको पूँजीगत संरचना कस्तो छ त ?
यो कम्पनीको अधिकृत पूँजी रु. २ अर्ब १५ करोड र जारी तथा चुक्ता पूँजी रु. २ अर्ब १५ करोड रहेको छ । सो पूँजीमध्ये ७० प्रतिशतले हुने रु. १ अर्ब ५० करोड ५० लाख संस्थापक समूहको र ३० प्रतिशतले हुने रु.६४ करोड ५० लाख सर्वसाधारण समूहको लागि छुट्याइएको छ । कम्पनीले बीमा व्यवसायमा हुने आर्थिक जोखिम न्यून गर्न बीमा गर्ने व्यक्तिहरूको पुनर्बीमा ट्रस्ट रि बहराइन र नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी लिमिटेडसँग सम्झौता गरेको छ ।

बीमा कम्पनीहरू सहरमा मात्र केन्द्रित छन् गाउँमा पुगेका छैनन् भन्ने सुनिन्छ यसले कहाँ कहाँ सेवा दिइरहेको छ ?
पहिले पहिले गाउँमा शिक्षा र जनचेतनाको अभावले बीमा गर्ने मान्छे हुँदैनथिए, बीमाका बारेमा बुझेका हुँदैनथिए, पैसाको अभाव हुन्थ्यो जसले गर्दा बीमा सहरहरूमा मात्र गरिन्थ्यो तर अहिले शिक्षा र चेतना गाउँ गाउँमा पुग्यो, गाउँमा बस्ने आम मान्छेहरू शिक्षित बने, बीमाका बारेमा बुझे गाउँमा आम्दानीका स्रोतहरू पनि बढे, स्थानीय सरकार सञ्चालनका लागि पैसा सरकारले प्रशस्त गाउँमा पठाएको छ, यस्तो अवस्थामा अब गाउँ गाउँमा बीमा कम्पनीले आफ्नो व्यवसाय प्रबद्र्धन गराउनुपर्छ, आफ्नो सेवालाई स्थानीय तहमा विस्तार गर्नुपर्छ । यो यात्रामा हाम्रो युनियन लाइफ इन्स्योरेन्स छ, यसको योजना बनाइरहेको छ । सरकारले पनि स्थानीय तहलाई फोकस गरेर विद्यालय शिक्षादेखि नै यसका बारेमा अध्ययन गराउनुपर्छ र सरकारी वा गैरसरकारी सञ्चार माध्यमबाट प्रचार प्रसार गर्नुपर्छ ताकि आफ्ना छोराछोरीबाट गाउँका आम मान्छेले बीमाका बारेमा बुझ्न, बीमा गरून् र लाभान्वित हुन् । यसो भयो भने बीमा गर्ने मान्छेको संख्या पनि बढ्छ, बीमा कम्पनीहरूको सेवा व्यवसाय पनि बढ्छ, मुलुकको अर्थतन्त्र पनि बढ्छ । यसो हुनु भनेको देश र जनता समृद्ध हुनु हो । यसलाई मध्यनजर गरेर काम गर्न खोजिरहेका छौ ।

यो कम्पनीको लक्ष्य,उद्देश्य र योजना के कस्तो छ त ?
आम नेपालीहरूको जीवन र वस्तुको बीमा गर्ने, व्यवसाय र सेवाको भावनामा विस्तार गर्ने, असजिलो परेका बेला आर्थिक जुटाई दिएर सहयोगी संस्थाको भूमिका निर्बाहा गर्ने आम बीमा कम्पनीहरूको उद्देश्य हुन्छ । यहि उद्देश्य युनियन लाइफ इन्स्योरेन्सको पनि रहेको छ । यसले नयाँ बीमा योजनाहरू तयार गरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको सुविधा प्रदान गर्ने, बीमा व्यवसायको प्रवद्र्धन गरी देश र जनताको आर्थिक विकासमा टेवा पु¥याउने, सेयरधनीहरू, बीमितहरूको लगानीको उचित प्रतिफल प्रदान गर्ने, बीमा व्यवसायको विकास तथा विस्तार गरी सबैलाई बीमाको दायरामा ल्याउने र बीमा व्यवसायको विश्वसनियता अभिवृद्धि गर्न जन चेतना मुलक कार्यहरू गर्ने जस्ता काम यो कम्पनीले गर्दछ । यसले आम्दानीको ९० प्रतिशत बीमा गर्ने गर्नेहरूलाई र १० प्रतिशत सेयरधनीहरूलाई बाँडफाँड गरिन्छ । यसले गर्दा बीमा गर्नेहरूलाई प्रत्यक्ष फाइदा पु¥याउने यो कम्पनीको नीति र उद्देश्य रहेको छ । बीमा व्यवसायलाई स्वच्छ, प्रतिस्पर्धी तथा विश्वसनीय बनाउन बीमितहरूको सुरक्षा तथा अधिकतम लाभ प्रदान गर्ने खालका बीमा योजनाहरू ल्याउने तथा छरिएर रहेका स्रोत र साधनहरूलाई एकीकृत गरी भौतिक पूर्वाधारहरूमा लगानी गर्नुको साथै रोजगारी सिर्जना गरी जीवनस्तर उकास्ने यो कम्पनीले लक्ष्य लिएको छ । जुन लक्ष्यमा पुग्न कम्पनी सफल पनि भएको छ ।

युनियन लाइफले देश र जनताप्रति गरेको योगदानका बारेमा बताइदिनुस् न ?
हाल बीमा कम्पनीहरूले जीवन बीमाबाट मात्र मुलुकमा लगभग ७५ अर्बभन्दा बढी प्रिमियम संकलन गरिरहेका छन् । यी कम्पनीहरूले बाहिर भएका सानातिना रकमलाई संकलन गरेर राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मूलधारमा ल्याउने काम बीमा कम्पनीहरूले गरिरहेका छन् । वस्तु र जीवन बीमाबाट २ खर्ब भन्दा बढि प्रिमियम संकलन भएको देखिन्छ । छरिएर रहेको, यत्रो रकम बीमा कम्पनीहरूले संकलन गरिरहेका छन्, फ्रिज भएको रकमलाई उत्पादनमा लगाएका छन्, बीमितहरूलाई फाइदा दिइरहेका छन्, कम्पनीका सेयरहोल्डरलाई पनि फाइदा दिइरहेका छन्, अफिस पनि चलाइरहेका छन्, लाखांैलाई रोजगारी पनि दिइरहेका छन्, मुद्रा चलायमान भइरहेको छ, राज्यले कर पाइरहेको छ र मुलुकको अर्थतन्त्रमा टेवा पुगिरहेको छ । यो सबैका लागि हितकारी काम हो ।

अन्य बीमा कम्पनीभन्दा यो के कुरामा भिन्न छ र यसका समस्या के छन ?
यो कम्पनीले आउँदावित्तिकै ९ महिनाको अवधिमा ८६ करोड प्रिमियम संकलन गर्न सफल भएको थियो भने अघिल्लो वर्ष २ अर्ब ८० करोड संकलन गरेको थियो । यो रफ्तारमा जानु भनेको अन्य कम्पनीभन्दा भिन्न कार्यक्रम, भिन्न सोच, भिन्न योजना, भिन्न जनशक्ति भएर नै हो । अहिले यो कम्पनी तेस्रो स्थानमा रहेको छ । यति छोटो समयमा यति मजबुत कम्पनी बन्न सफल हुनुका पछाडि यो कम्पनीको टिम राम्रो, स्पिरिट राम्रो छ, मेहेनत राम्रो छ, यसका एजेन्टहरू क्षमतावान र मेहेनती छन्,सञ्चालक काबिल हुनुहुन्छ । जसले गर्दा कम्पनीले यो उपलब्धि हासिल गरेको छ । यो कम्पनीलाई समग्र व्यवस्थापन गर्ने सन्दर्भमा होस वा पूँजी संकलन गर्ने सन्दर्भमा होस् वा कम्पनीलाई आर्थिक रूपमा सबल बनाउने सन्दर्भमा होस् वा भौतिक सुविधाका सन्दर्भमा होस् यहाँ कुनै पनि समस्या छैन । हामी लक्ष्यभन्दा माथि छांै, चुनौतीरहित छांै, बजार खाली छ, अन्य कम्पनीका कर्मचारी १० बजे आएर ४÷५ बजे घर हिँडिसक्छन्, सस्ता र कम अनुभवी छन् । कम्पनीको कामलाई घर चलाउने जागिर ठान्छन् तर यस कम्पनीका कर्मचारी बिहान ७ बजेदेखि राति ९ बजेसम्म खट्छन्, दक्ष र अनुभवी छन्, यसलाई आफ्नो जीवन ठान्छन्, लक्ष्य ठान्छन्, उपलब्धि ठान्छन्, मुख्य कर्म ठान्छन, त्यसैले यो कम्पनी यो ठाउँमा छ । यो यसको मुख्य उपलब्धि र विषेशता हो । नीति नियम पनि ठीक छ, नियमक निकाय बीमा समितिले पनि सबै बीमा कम्पनीहरूलाई सहज ढंगले अगाडि बढाइरहेको छ, राष्ट्र बैकले बैकहरूको पूँजी विस्तारका लागि मर्जरको नीति ल्याएको छ तर बीमा कम्पनीहरूका लागि अहिले नै पूँजी विस्तार र मर्जरको आवश्यकता छैन, बजार पूरै खाली छ । यद्यपि, पाँच वर्षपछि बीमामा पनि पूँजी विस्तार गर्नुपर्छ, मर्जरमा जानुपर्छ समितिको निर्देशनअनुसार सबै बीमा कम्पनीहरूले काम गरिरहेका छन्, गर्नुपर्छ । त्यसैले यसमा अहिले कुनै समस्या छैन, बीमा कम्पनीहरूले राम्रै उपलब्धि हासिल गरिरहेका छन्, सम्झौताअनुसारको सेवा, सुविधा बीमितलाई पनि दिइरहेका छन्, कर्मचारीहरूलाई पनि दिईरहेका छन् । यो कम्पनीले त सेवा सुविधा अझ बढाइरहेको छ । त्यसैले यो पृथक ढंगले सञ्चालन भएको कम्पनीको रूपमा चिनिएको छ ।

तपार्इंका भावी योजना र सम्बन्धित निकायलाई नीतिगत सुझावहरू केही छन् ?
सरकारले यिनीहरूलाई सहज ढंगबाट सञ्चालन हुन दिनुपर्छ । बीमा आम नेपालीले गर्नुपर्छ भन्ने राष्ट्रिय अभियान लैजानुपर्छ, निजी र राज्यका सञ्चारमाध्यमको भरपूर उपयोग गरेर आम नेपालीलाई सूचना दिनुपर्छ, बीमाका बारेमा जानकारी दिनुपर्छ, बीमा गर्न प्रोत्साहित गर्नुपर्छ । नीति नियम आवश्यकताअनुसार बीमामैत्री बनाउँदै लैजानुपर्छ । यो कम्पनीले बाहिर ६७ जिल्लामा आफ्ना शाखाहरू सञ्चालन गरेको छ र आउने दिनमा र देशभरि (२ सयभन्दा बढी ) बनाउने योजना गरिरहेको छ । पूँजी वृद्धि पनि गरिरहेको छ, अझै गर्न खोजिरहेको छ । नियमक निकायले पूँजी वृद्धि गर्दा कम्पनीको अवस्था हेरेर, यसले पु¥याएको योगदानलाई हेरेर अप्ठ्यारो नपर्ने गरी निर्देशन गर्नुपर्छ । समस्यामै परेको अवस्थामा मर्जरमा पनि लैजानुपर्छ । कम्पनीहरूले पनि नियमक निकायले तोकेको पूँजी वृद्धि गर्नुपर्छ, नीति निर्देशनमा हिड्नुपर्छ । नीति, नियममा अस्पष्टता केही छ भने हटाउँदै लैजानुपर्छ । यसमा सरकार र सरकारका निकायले ध्यानदिनुपर्छ । बीमा गर्ने जनताको विश्वास बढाउनेतर्फ सबैको ध्यान पुग्नुपर्छ । यसो भयो भने बीमा कम्पनी पनि सफल हुन्छन्, राज्यको अर्थतन्त्र पनि बलियो हुन्छ । यसो गर्नु नै सबैको हितमा हुन्छ । जय होस् !

About

हरेक पल हरेक खबर विचार र समचारको जनपक्षीय डिटिटल पत्रिका छलफल विक्ली डट कम