बैंक सहकारी समृद्धिको आधार क्षेत्र बनाउने लक्ष्य छ: केबी उप्रेती


केबी उप्रेती, अध्यक्ष, राष्ट्रिय सहकारी बैंक

कोरोना महामारीमा यो बैंकले कसरी काम गरिरहेको छ ?

कोरोना महामारीका कारण गत चैत्र ११ गतेदेखि मुलुकमा बन्दाबन्दी लागू भयो, त्यो बेला कार्यालयका कामहरू ठप्प भए । गत असारदेखि सरकारले बन्दाबन्दी केही खुकुलो पारेपछि हामीले कार्यालय सञ्चालनमा ल्यायौं । कार्यालय सञ्चालनमा आएपछि सरकारले गठन गरेको कोरोना संक्रमण व्यवस्थापन केन्द्र सीसीएमसीले जारी गरेको निर्देशिकाअनुसार स्वास्थ्य प्रोटोकल पूर्ण रूपमा लागू गर्दै सुरक्षित ढंगले कार्यालय सञ्चालन गरिरहेका छौ ।

यो बेलामा कामचाहिँ के के भइरहेका छन् त ?

कोरोनाले प्रभावित पारेका हाम्रा सदस्यरूलाई ध्यानमा राखेर राहातका प्याकेजहरू ल्यायौं । त्यसअन्तर्गत केन्द्रीय राहत कोषमा सहयोग ग¥यौं । मसमेत संलग्न भएर कोरोना उपचार केन्द्र भनेर सहकारी र अस्पतालमा व्यवस्थापन टिममा बसेर उपचार ग¥यौं । त्यसैगरी, कोरोना प्रभावित सातै प्रदेशमा एक एकजना संयोजक तोकेर आर्थिक गतिविधि गर्नेदेखि राहत वितरण गर्ने, पीसीआरका सामानहरू उपलब्ध गराएर उपचार गराउने, क्वारेन्टाइनमा आर्थिक सहयोग गर्ने लगायतका थुप्रै गतिविधिहरू हामीले ग¥यौ । उदाहरणकोलागि हामीले १ नं प्रदेशमा हामीले सहारा बचत तथा रिण शहकारीको तर्फबाट संयोजक महेन्द्रकुमार गिरिले प्रदेशभरिको क्वारेन्टाइनमा रहेकाहरूलाई खान बस्नको सबै व्यवस्थापन गर्नुका साथै झापालगायत अन्य ठाउँमा एकका लागि एक भन्ने कार्यक्रम नै सञ्चालन गर्नुभएको थियो । यस्ता काम हामीले सातै प्रदेशमा ग¥यौं । त्यसैगरी, फागुनसम्मको ब्यालेन्ससिट हेरेर हाम्रा प्रत्येक सदस्यहरूलाई दैनिक जीविकोपार्जनका लागि आर्थिक सहयोग गर्ने उद्देश्यले विनाधितोको ऋण उपलब्ध गराउने काम ग¥यौं भने सहकारीहरूमा तरलताको अवस्था हेरेर कम ब्याज दरमा रकम उपलब्ध गराउने जस्ता दुईवटा महत्वपूर्ण काम ग¥यौं । त्यसैगरी, लकडाउनको ३ महिनाको ब्याजमा १० प्रतिशत छुट ग¥यौं भने त्यसपछिको ब्याजमा दुई प्रतिशत छुटको व्यवस्था ग¥यौं । यीलगायत अन्य थुप्रै विषयमा हामीले सरकार र हाम्रा सदस्यहरूलाई सकेको सहयोग ग¥यौं ।

अहिले कोरोनाका कारण सबै वित्तीय संस्थाहरूमा अत्यधिक तरलताको अवस्था छ,
पैसा थुप्रिएर बसेको छ, त्यसलाई चलायमान कसरी गर्नुहुन्छ त ?

अहिलेको अवस्थामा कोरोना महामारीले उद्योग धन्दा ठप्प छ, व्यापार व्यवसाय ठप्प छ, विकास निर्माणका काम राम्रोसँग हुन पाएका छैनन्, ठेक्कापट्टाका कामहरू हुन पाएका छैनन्, मानिसहरूले ढुक्कका साथ आर्थिक गतिविधि गर्न पाएका छैनन् जसले गर्दा अधिकांश वित्तीय संस्थाहरूमा तरलता बढी भएको छ तर हाम्रो बैंकमा भने त्यस्तो छैन । हाम्रोमा चाहिँ यी तीन महिनामा नै बढी लगानी भएको छ किनकी हामीलाई बैंकको ऐन नियम लाग्दैन । हाम्रा ग्राहक सदस्य नै जनता हुन् । जनताले गाउँ सहरका सहकारी संस्थामार्फत आर्थिक गतिविधिका कामहरू दैनिक रूपमा गरिरहेकै हुन्छन, वस्तुहरूको उत्पादन वितरण भइरहेकै हुन्छन् । यसर्थ कोरोना समस्याले हाम्रो सहकारी बैंकलाई खासै असर पारेको छैन । हाम्रो चैत्रमा २२ अरब रुपैयाँ लगानी भएकोमा त्यसपछिका दुई महिनामै हाम्रो लगानी २७ अरब पुगेको थियो । यसर्थ हामीलाई यो समस्या भएको छैन ।

यो बैंकले कस्तो क्षेत्रमा बढी लगानी गरेको छ ?

हाम्रा सदस्य भनेको सहकारीहरू नै हुन् त्यसैले हाम्रो अन्य बैंकको जस्तो जथाभावी लगानी हुँदैन । हामीले हाम्रा सहकारी सदस्यहरूलाई नै लगानी गर्ने हो । त्यसमा पनि हाम्रा सदस्यहरूले के केमा आवश्यक छ भनेर माग्छन्, त्यसैमा लगानी हुन्छ । हाम्रा सदस्यहरूले केमा भन्छन् अर्थात उद्योगमा लगानी गर्ने भन्छन् कि, वस्तुको उत्पादन, बिक्री वितरणमा भन्छन् कि व्यापार व्यवसायमा भन्छन् कि त्यो हेरेर उनीहरूको आवश्यकता र मागअनुसार लगानी हुन्छ ।

लगानी असुलीको अवस्थाचाहिँ कस्तो छ ?

सन्तोषजनक छ । हाम्रो अन्य बैंकको जस्तो जथाभावी लगानी हुँदैन, सहकारी ऐन, नियम, मूल्य मान्यताअनुसार आफ्नै सदस्यहरूमा मात्रै कारोबार र लगानी हुन्छ । खराब कर्जा ठूलो परिणाममा छैन । यसर्थ हाम्रो लगानी सन्तोषजनक ढंगले उठिरहेको छ ।

बैंकबाट सहकारी सदस्य सेयरधनीहरूले कत्तिको लाभ लिएका छन् ?

हाम्रो बैंकमा आबद्ध रहेका र सहकारी ऐन, नियम, मूल्य मान्यतामा रहेर सञ्चालन भएका सबै सहकारी सदस्यहरूले परिणाममुखी सेवा प्राप्त गरिरहनुभएको छ । प्रतिस्पर्धी बजारअनुरूप बैंकबाट आर्थिक लाभ पनि राम्रै लिइरहनुभएको छ । यसबाट सहकारी संस्थाहरू सन्तुष्ट हुनुभएको छ भन्ने मलाई लागेको छ ।

बैंकको भावी योजना तथा कार्यक्रम के कस्ता छन् ?

हामीले अहिले कोरोनाबाट बढी प्रभावितहरूलाई लक्षित गरी प्रोडक्टिभ कार्यक्रम नै बनाएर अगाडि बढिरहेका छौं । अहिले हामीले ८ प्रतिशतभन्दा तल लगानी गर्न सक्ने अवस्था छैन तर हामीले केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय सरकारले जिरो प्रतिशतमा लगानी उपलब्ध गराइदिने हो भने हामी दुई प्रतिशत सेवा शुल्क लिएर हाम्रा उद्योगी व्यावसायी सदस्यहरूलाई लगानी गर्न सक्छौं । त्यो माग हामीले तीनै तहका सरकारहरूलाई गरिसकेको छौं । त्यो मागको सुनुवाई भएको खण्डमा हाम्रा ७७ जिल्लाका सहकारी सदस्य एवं सहकारीमा आबद्ध अपांग, दलित, महिलासँग सम्बन्धित सबै वर्ग र तहका सदस्यहरूलाई तोकेरै यस यसलाई यसरी लगानी गर्नु, कृषिमा यसरी गर्नु उद्योगमा यसरी गर्नु, विदेशबाट आएका युवा उद्यमीलाई यसरी लगानी गर्न भनेर दिएको खण्डमा हामीले ती सदस्यहरूलाई महत्वपूर्ण योगदान गर्न सक्छौं, त्यो प्रयास जारी छ । त्यसैले बैंकले प्रदान गरिरहेका सेवाहरू आगामी दिनहरूमा अझ व्यवस्थित र चुस्त ढंगले अगाडि बढाउने, सरकारी नीति नियम र मापदण्डअनुरूप बैंकिङ कारोबारलाई व्यवस्थित गर्दै राष्ट्रको एउटा अग्रणी र नमुना बैंकको रूपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य रहेको छ ।

बैंकका चुनौतीहरू के के छन् नि ?

यो बैंकको मात्र होइन, सहकारी क्षेत्रमै चुनौतीभन्दा बढी सम्भावनाहरू छन् । नेपालको आर्थिक संरचना विकास गर्न साना साना पूँजीको परिचालन धेरै मात्रामा गर्नु पर्छ । सहकारीले गाउँ सहर दुवैमा रहेका तल्लो आर्थिकस्तर भएका वर्गमा सजिलै पहुँच पु¥याउन सक्दछ । सदस्यहरूलाई बचत गर्ने बानीको विकास गर्न सकिन्छ । बचत तथा कर्जा परिचालन र घरदैलोमै छिटो छरितो सेवा दिन सकिन्छ । सदस्यहरूको समय र मेहनत बचत गर्न सकिन्छ । सहकारीले सर्वसाधारणलाई बचत गर्ने बानीको विकास गराउनुका साथै उद्यमशील बनाउने कार्यमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ । आर्थिक गतिविधि बढाउन र राष्ट्रलाई समृद्ध बनाउने सहकारी नै भरपर्दो माध्यम बन्न सक्छ । त्यसैले अब सहकारीबाटै मुलुकमा विकासको आधार तयार गर्नुपर्छ । यसर्थ, जहाँ संभावना हुन्छ, त्यहाँ चुनौती पनि हुन्छन् तर चुनौतीलाई सही रूपमा व्यवस्थापन गर्न सके अवसरको रूपमा परिणत गर्न सकिन्छ । त्यसतर्फ सबै सहकारी संस्थाहरूको ध्यान जानुपर्छ । हाम्रो ध्यान पनि त्यसैमा छ ।

मुलुकमा सहकारीको अवस्था कस्तो छ ?

नेपालमा राष्ट्रिय अभियानको रूपमा सहकारीको विकास हुन थालेको ३ दशक पुग्न लागेको छ । २०४८ सालमा सहकारी ऐन लागू भएपछि यस क्षेत्रमा आम सर्वसाधारणको चासो बढ्न थालेको हो । सहकारीका सेवा सुविधा, गतिविधि तथा राज्यलाई पु¥याएको योगदानको आधारमा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रका महत्वपूर्ण तीन खम्बामध्येको एक खम्बाका रूपमा सहकारी क्षेत्र स्थापित हुन सफल भएको छ । यसलाई सहकारी आन्दोलनकै महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिनु पर्छ । यति हुँदाहुँदै पनि विभिन्न आरोह अवरोहका कारण सहकारी क्षेत्रले सोचेअनुरूपको प्रगति हासिल गर्न सकिरहेको छैन । देशमा नयाँ संविधान आएसँगै अवरोध भएका विकासका बाटोहरू विस्तारै खुल्ला हुदै गएका छन् । आगामी दिनमा अन्य क्षेत्रले भन्दा यो क्षेत्रले राम्रो गति लिने देखिएको छ । राज्यले सहकारीलाई हेर्ने दृष्टिकोण स्पष्ट भएकोले यो क्षेत्र अझ बढी व्यवस्थित, सहभागीतामूलक र उत्पादनमूलक हुदै गइरहेको छ । संघीयता कार्यान्वयनसँगै पछिल्लो समयमा सहकारीलाई प्रबद्र्धन र मार्गनिर्देशन गर्ने जिम्मा स्थानीय निकायले पाएको छ र यसले सहकारीलाई थप व्यवस्थापन गर्ने काम पनि गरिरहेको छ । स्थानीय निकायको समन्वयमा सहकारी क्षेत्रले अझ गति लिने विश्वास लिएको छु । हाम्रो मुलुकमा ग्रामीण जनसंख्या धेरै भएको त्यसमा पनि कृषि व्यवसायमा संलग्न जनसंख्या धेरै भएको र न्यून आय भएका जनसंख्याको मात्रा पनि उल्लेख्य भएको हुँदा त्यस्तो वर्गमा पहँुच राख्न सहज माध्यम भनेकै सहकारी हो । त्यसैले पनि सहकारी क्षेत्र आम जनताको एक मात्र भरोसाको संस्था हो । यसबाट सदस्यहरू पेसागत संस्थामा संलग्न हुने, आफ्नो उत्पादन बढाउनेलगायत उत्पादनमूलक क्षेत्रमा जोडिँदै नयाँ प्रविधि बुझ्न पाउने, ढुवानी र बजार मूल्य समयमै पाउनेदेखि लिएर उत्पादनदेखि उपभोगमा समेत संगठित रूपमा संलग्न हुन पाउने कारणले यसको महत्व, विकास र विस्तार प्रभावकारी बन्दै गइरहेको छ । त्यसैले आगामी दिनमा देशमा उत्पादित वस्तु र सेवामा सहकारीकरण र वितरण र रोजगारमा सहकारीकरण, विकास र प्रवद्र्धनमा सहकारीकरण भएमा देशै सहकारीमय हुने र त्यसले सहकारीको भविष्य राम्रो हुने देखेको छु । यसो भएको खण्डमा देशका हरेक नागरिक सहकारीको सदस्य हुनेछन् र देशमा विद्यमान कालाबजारी उन्मूलन भई शोषण र उत्पीडनमुक्त समाजको निर्माण हुनेछ । जसले राज्यको उपेक्षित वर्ग र देशको आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै सरकारले लिएको सुखी नेपाली, समृद्ध नेपाल निर्माणको राष्ट्रिय आकांक्षा पूरा हुनेछ । यसर्थ यहाँ सहकारीको भविष्य उज्वल छ र जनअपेक्षित छ ।

बैंकको वित्तीय अवस्था र कारोबार कस्तो रहेको छ ?

बैंकको वित्तीय अवस्था मजबुत रहनुका साथै निरन्तर नाफामा नै सञ्चालित हुँदै आएको छ । वित्तीय अवस्था मजबुत भएको कारणले पनि हाम्रो बैंकप्रति सदस्यहरूले विश्वास गरेर आफ्नो कारोबारलाई निरन्तर अगाडि बढाइरहनुभएको छ । बैंकले दिने परिणाममुखी सेवा र बैंकका सञ्चालकहरू समाजमा कहलिएका प्रतिष्ठित व्यक्तिहरू रहेकाले पनि यो बैंकप्रतिको कारोबारमा कुनै कमी आएको छैन । यसले बैंकलाई थप उत्साहित बनाएको छ, प्रोत्साहन मिलेको छ । यसको नेतृत्व व्यवस्थापकीय टिम र कर्मचारी तहमा रहेका सबै जिम्मेवार व्यक्तिहरूले गरेका छौं । उक्त उत्साहलाई थप परिणाममुखी बनाउँदै बैंकका सेयरधनी सदस्यहरूलाई थप उचित प्रतिफल दिन हामी प्रतिबद्ध छौं । ७७ वटै जिल्लामा सञ्चालन भएको सहकारी बैंकमा ११ हजार ४ सय सहकारी संस्था सदस्य रहेका छन् । बैंकले चालु आवको अन्त्यसम्म १ हजार ५ सय सेयर सदस्य,२ अर्ब पूँजी, ३५ अर्ब १३ करोड निक्षेप, २८ अर्ब कर्जा लगानी गर्ने योजनाका साथ काम गरिरहेको छ । यसले गर्दा प्रगति पनि सन्तोषजनक नै रहेको छ ।

नेपाल राष्ट्रबैंकले हालै जारी गरेको मौद्रिक नीतिलाई कसरी लिनुभएको छ ?

मौद्रिक नीति सकरात्मक नै छ तर सहकारीलाई राष्ट्रबैंकबाट नियमन नगर्ने भए तापनि बैंकको नीतिलाई आधार मानेर प्रोभिजन, ब्याज, आम्दानीलगायत अन्य विषयहरूलाई सहकारी विभागले पनि मौद्रिक नीतिलाई सहयोग पुग्ने गरी सम्बोधन गरेर अगाडि बढ्ने गरी योजना बनाई सर्कुलर गरेको छ । त्यसले सहकारीलाई पनि राहत नै हुने हामीलाई महसुस भएको छ ।

सहकारी ऐन, नियम, नीतिमा कमी कमजोरीको महसुस भएको छ कि छैन ?

छ, यसमा हामीले छुट्टै सहकारी बैंक ग्यारेन्टी चाहिन्छ भनेको छौं, सरकारीमा राष्ट्र बैंकको रिफाईनान्सबाट निश्चित प्रतिशत सहकारीबाट परिचालित गर्न पाइयोस् भनेका छौं । अन्य कतिपय कुराहरू पनि छन् तर हामी आफैँले पनि प्रोडक्ट गरेर सहकारी र राष्ट्रबैंकसँग मिलेर कोरोना महामारीले प्रभावित पार्ने कुराहरूमा सहकार्य गरेर अगाडि बढिरहेका छौं ।

छ, यसमा हामीले छुट्टै सहकारी बैंक ग्यारेन्टी चाहिन्छ भनेको छौं, सरकारीमा राष्ट्र बैंकको रिफाईनान्सबाट निश्चित प्रतिशत सहकारीबाट परिचालित गर्न पाइयोस् भनेका छौं । अन्य कतिपय कुराहरू पनि छन् तर हामी आफैँले पनि प्रोडक्ट गरेर सहकारी र राष्ट्रबैंकसँग मिलेर कोरोना महामारीले प्रभावित पार्ने कुराहरूमा सहकार्य गरेर अगाडि बढिरहेका छौं ।

आम सहकारीकर्मीहरूलाई के भन्नुहुन्छ ?

मुलुकमा कोरोना महामारी फैलिरहेको हुनाले सबैले संयमता अपनाएर, सुरक्षा अपनाएर, सरकारले दिएको निर्देशनलाई अक्षरशः पालना गरेर आफू पनि बच्ने र आफ्ना सदस्यहरूलाई पनि बचाउने गरी आफना कर्म र गतिविधिलाई व्यवस्थित बनाउँदै अगाडि बढ्नु पर्दछ । त्यसमा हाम्रो बैंक पनि सहयोगी बन्न सक्छ । साथै, कोही राष्ट्रिय सहकारीको सदस्य बन्नुभएको छैन भने तत्काल बनिहाल्नु प¥यो, बनेर पनि कारोबार गर्नुभएको छैन भने राष्ट्रिय सहकारी बैंकमा कारोबार गर्नु प¥यो । सहकारी संघ संस्थाकै वित्तीय व्यवस्थापन र प्रर्बद्धनका लागि राष्ट्रिय सहकारी बैंक एउटा अंग भएकोले एक अर्कामा सहकार्य गरेर अगाडि बढ्नका लागि सम्पूर्ण सहकारी संघ संस्थाहरूलाई म आग्रह गर्न चाहन्छु ।

कानुन मिचेर सुशासन र समृद्धि प्राप्त हुँदैन: जनक प्रसाद दाहाल


जनक प्रसाद दाहाल, प्रमुख जिल्ला अधिकारी, काठमाडौंं

यहाँको नेतृत्वमा काठमाडौंं जिल्ला प्रशासन कार्यालयले के कस्ता काम के कसरी गरिरहेको छ ?

काठमाडौंं जिल्ला प्रशासन कार्यालयको मख्य काम काठमाडौंं जिल्लाभित्रको अपराध नियन्त्रण र शान्ति सुरक्षा कायम गर्ने हो । यससँगै सुशासन कायम गर्ने, अन्तर्निकाय समन्वय गर्ने कुरा विपद् जोखिम न्यूनीकरण गर्ने कुरा, विकास निर्माणका काममा सहजीकरण गर्ने कुरा, नागरिकता, राहादानी वितरण गर्ने कुराहरूलगायत नेपाल सरकार गृहमन्त्रालय अन्तर्गत कानुनले दिएका जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने, कानुन कार्यान्वयन गराउनेदेखि कार्यालयका कामहरू सुव्यवस्थित रूपले सञ्चालन गर्ने गराउने काम यो कार्यालयले गर्छ, त्यही काम मैले गरिरहेको छु ।

यसै सन्दर्भमा म यो कार्यालयमा आएको १ वर्ष भएको छ । यो बीचमा मेरो नेतृत्वको जिल्ला सुरक्षा समितिको टिमले महामहिम चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमणका बेला शान्ति सुरक्षाको काम अत्यन्तै भरपर्दो व्यवस्थित, सुरक्षित र विश्वसनीय रूपले सम्पन्न गर्न सफल भयो । काठमाडौंं जिल्ला संघीय राजधानी पनि भएको हुनाले यसमा ७७ जिल्लाका विभिन्न पेसा, वर्ग, जात,भाषाका जनसमुदाय यहाँ बस्ने भएकोले र बाहिर केही घटना भए पनि त्यसको असर यहाँ पर्ने भएका कारण विभिन्न किसिमका आन्दोलन बन्द, हड्ताल, धर्ना,जुलुस,ज्ञापनपत्र बुझाउनेदेखि हरेक खालका गतिविधि यहाँ हुने भएकाले त्यसलाई व्यवस्थापन गर्ने कुराहरू पनि हाम्रो जिम्मेवारीभित्र पर्दछ । त्यो काम हामीले कुशलताका साथ सम्पन्न गरिरहेका छौंं । अर्को, विकास निर्माणका कामलाई पनि हामीले समन्वय, संयोजन र सहजीकरण गर्ने काम गरिरहेका छांै । यस अन्तर्गत बागमती सुधार आयोजनालगायत विभिन्न कोरिडोरहरू निर्माण गर्ने, सडक निर्माणका काममा समन्वय गर्ने, त्यसमा दिनुपर्ने मुआब्जा वितरणको कामान समन्वय गर्ने,फास्टट्र्याकको मुआब्जा वितरण गर्ने काम सम्पन्न गर्ने, धरहरा निर्माणको काममा मजदुर ल्याउने, सामान ल्याउने काममा समन्वय र सहजीकरण गर्ने, नागढुङगा सुरुङमार्गको काम सम्माननीय प्रधानमन्त्रीले उद्घाटन नै गरिसक्नुभएको छ, केही बाँकी रहेको काम पनि हामीले सम्पन्न गर्न लागेका छौंं । धेरै अघि सम्पन्न गरिसक्नु पर्ने भए पनि सम्पन्न हुन नसकेको तीनकुनेको जग्गा अधिग्रहण गर्ने काम चाँडै सम्पन्न गर्ने गरी ट्र्याकमा हालिसकेका छौंं । चक्रपथ निर्माणको पहिलो खण्ड हामीले सम्पन्न गरिसकेका छौं, बाँकी रहेको दोश्रो फेजको काम पनि चाँडै सक्ने गरी जग्गा अधिग्रहण गर्ने काम अगाडि बढाइरहेका छौं । यो काम पनि सम्पन्न हुने पाइपलाइनमा छ । त्यसैगरी, काठमाडौंका विकास निर्माणका अन्य कामदेखि राजधानी काठमाडौंलाई सुन्दर बनाउने काम पनि हामीले सम्पन्न गर्नु पर्ने छ । सम्माननीय प्रधानमन्त्रीकै निर्देशनमा लकडाउनकै बेला सडक विभागको सक्रियतामा हाम्रो समन्वय र सहजीकरणमा काठमाडौंका सडक निर्माण गर्ने, पिच गर्ने कामहरू सम्पन्न गरेका छौं । अर्को चुनौतीपूर्ण कार्य कोरोना महामारीको बेला काठमाडौंका आम नागरिकको जीवनलाई सुव्यवस्थित बनाउनेदेखि यसमा अपनाउनु पर्ने सुरक्षाका विधिहरू सिकाउने, पालना गराउने, सुरक्षा रणनीतिहरू अपनाएर नागरिकको जिउधनको सुरक्षा गर्ने, लकडाउनको पूर्ण पालना गराउने, आवागमनमा रोक लगाउने, त्यसको पालना भए नभएको अनुगमन गर्ने, बाहिरबाट आएका नेपालीहरूलाई क्वारेन्टाइनमा बस्न आग्रह गर्ने, बस्न प्रोत्साहन गर्ने, स्वास्थ्यसम्बन्धी प्रोटोकलहरू पालना गराउनुपर्ने, मन्त्रालयले दिएको निर्देशिकाअनुसारको सुरक्षा पासहरू वितरण गर्नु पर्ने, त्यसको पालना भएको छ कि छैन भनेर अनुगमन गर्नु पर्ने महामारीको मौका छोपी गर्ने गैरकानुनी गतिविधिलाई नियन्त्रणमा लिने, मालसामान जफत गरेर सम्बन्धित निकायमा बुझाई त्यस्ता व्यक्ति वा संस्थाहरूलाई आवश्यक कानुनी कारबाही गर्ने, अप्ठयारो बेलामा हुने चोरी व्यापारी, तस्करी, कालोबजारी,मूल्य वृद्धि, कृत्रिम अभाव जस्ता गैरकानुनी गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्ने जस्ता काम पनि हामीले प्रभावकारी ढंगले सम्पन्न गर्नु पर्ने थियो । त्यो हामीले विभिन्न चुनौतीका बावजुद सम्पन्न ग¥यौं । यही सिलसिलामा हामीले महङ्गो मूल्यमा बेच्न लागेको २० लाख थान माक्स जफत गरेर कारबाही ग¥यौं र त्यसलाई साझामार्फत न्यूनतम मूल्यमा जनतालाई वितरण गर्न लगायौं । त्यस्तै थर्मल गनको काला व्यापारीलाई समातेर कारबाही ग¥यौं । जस्ले गर्दा अन्य काला बजारियाको गतिविधि हुन सकेन भने वस्तुहरूको आपूर्तिलाई पनि व्यवस्थित ग¥यौं । कोरोना महामारीका बेलामा कतिपय अलपत्र परेका मजदुरहरूलाई घर पठाउने कुरामा सहजीकरण गर्ने राहत वितरणमा स्थानीय सरकारलाई सहयोग गर्ने, उसँग समन्वय गर्ने काम ग¥यौं । अहिले सरकारले लकडाउन अन्त्य गरेको छ तर कोरोना महामारीको अन्त्य भएको छैन । यसलाई मध्यनजर गरेर सतर्कता अपनाउने, समुदायमा फैलन नदिन सामाजिक दूरी कायम गर्ने, माक्स अनिवार्य लगाउने, सेनिटाइजरको प्रयोग गर्न लगाउनेदेखि स्वास्थ्य मापदण्ड अपनाएर व्यापार व्यवसाय गर्न लगाउनेदेखि अपराध नियन्त्रण र शान्ति सुरक्षाका कामलाई प्रभाकारी ढंगले अगाडि बढाइरहेका छौं । म यहाँ आइसकेपछि कार्यालयको कार्यविधि तयार गरेको छु, त्यसैगरी तीन तीन महिनामा मैले गरेका कामहरूको पारदर्शी विवरण प्रतिवेदन तयार पार्ने गरेको छु । त्यसैगरी, नेपाल सरकारको सुशासनका लागि शून्य सहनशीलता र सुखी नेपाली, समृद्ध नेपालको राष्ट्रिय आकांक्षालाई शिरमा राखेर र छातीमा हात राखेर यो अभियान पूरा गर्ने उद्देश्यका साथ कुनै प्रलोभनमा नपरी इमान्दारिताका साथ काम गरिरहेको छु, मेरो कार्यालयको सिंगो कर्मचारी साथीहरूलाई पनि अभियानका साथ काम गर्न निर्देशन गरेको छु, आग्रह गरेको छु । यहाँका सबै कर्मचारी साथीहरूले सोही उद्देश्यका साथ काम गरिरहनुभएको छ । गर तीन तीन महिने जस्ले गर्दा काठमाडौंको सुरक्षा अवस्था राम्रो भरपर्दो र बिश्वसनिय बनिरहेको छ । यो कुरा यहाँहरू जस्ता सञ्चारकर्मीहरूले पनि देखिरहनुभएको छ, अनुभूूत गरिरहनुभएको छ । यसलाई जस्ताको तस्तै समाजमा लाने काममा यहाँहरूको पनि महत्वपूर्ण भुमिका छ, हुन्छ ।

छिमेकी मुलुकमा कोरोना संक्रमण बढिरहेको बेला अन्य तरिकाहरू नअपनाई, परिस्थिति सहज नबन्दै लकडाउन अन्त्य भयो यसले अब संक्रमण ज्यादा हुन्छ, महामारी झन् बढ्ने भयो भन्ने गुनासो स्वास्थ्यविज्ञहरूले नै गरेका छन् । अब सुरक्षा चुनौती झन् थपियो कसरी व्यवस्थापन गर्नुहुन्छ,तयारी के छ ?

सरकारले बनाएको कोरोना व्यवस्थापन न्यूनीकरण केन्द्रीय समिति माथि छ । त्यसको अण्डरमा सबै जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा जिल्ला सुरक्षा समिति छ । यसले सबै जिल्लामा काम गर्छ, जोखिम कहाँ कहाँ छ, त्यसलाई कसरी न्यूनीकरण गर्ने, कसरी व्यवस्थापन गर्ने जिल्लाभित्रको सबै सुरक्षा संयन्त्रको मिटिङ गरेर स्थानीय सरकारसँग पनि समन्वय गरेर दैनिक काम गर्छ । जसले गर्दा यसले आफ्ना काम र गतिविधि प्रभावकारी ढंगले गरिरहेको छ । जहाँसम्म छिमेकी मुलुकमा संक्रमण फैलिरहेको अवस्थामा यहाँ लकडाउन अन्त्य गरियो भन्ने कुरा छ यसमा सरकारले, यससँग सम्बन्धित विज्ञहरूले अध्ययन गरी बुझी नखोल्दाको यसको असर र खोल्दाको असरको अध्ययन गरिवरि नै काम गरेको छ, जनताको दैनिक अवस्थादेखि अर्थतन्त्रको अवस्था र आमव्यावसायीहरूको सुझावअनुसार नै सरकारले यो काम गरेको छ । फेरि लकडाउन नै समस्याको एक मात्र समाधान पनि होइन, रोग, भोक र जनताको आर्थिक गतिविधिलाई पनि ध्यानमा राखेर काम गर्नु पर्ने अवस्थाले विज्ञहरूको सल्लाहअनुसार स्वास्थ्य मापदण्डलाई निरन्तरता दिने गरी साबुन पानीले हात धुने, सामाजिक दूरी कायमै गर्ने गरी, माक्स र सेनिटाइजरको नियमित प्रयोग गर्ने र व्यावसायीले पनि स्वास्थ्य मापदण्ड पूरा गरेर व्यवसाय सञ्चालन गर्ने गरी सरकारले यो लकडाउनको अन्त्य गरेको हो । यसमा सबै सचेत हुनैपर्छ । यसमा सरकारले कडाई गर्ने सरकारले गर भन्दा गर्ने नभन्दा नगर्ने भन्ने कुरा होइन एकबाट अर्कोलाई रोग नसरोस्,समुदायस्तरमा संक्रमण नफैलियोस् भनेर सबै नागरिक आफँै सतर्क हुनपर्छ र आफू पनि बाँच्नुपर्छ अरूलाई पनि बचाउनुपर्छ । यसमा सरकारले कडाई गर्ने कारबाही गर्ने भन्दा पनि स्वअनुशासनमा बस्नुपर्छ । यसो नगर्दा जथाभावी गर्दा सरकारले होइन, कोरोना महामारीले कारबाही गर्छ भन्ने कुराको ज्ञान सबैमा हुनुपर्छ । यसो भएको खण्डमा यो महामारीबाट आफू पनि बच्न सकिन्छ, अरूलाई पनि बचाउन सकिन्छ । यसर्थ हामीले पनि यही कुरालाई नागरिकमा प्रभावकारी रूपले लैजाने, स्वास्थ्य प्रोटोकल पूरा गर्न प्रोत्साहित गर्ने,सामाजिक दूरी कायम गर्ने, माक्स र सेनिटाइजर प्रयोग गर्न आग्रह गर्ने, नेपाल सरकारले दिएको निर्देशन सबैले मान्ने कुरालाई प्रभावकारी रूपले लैजाने सरकारको निर्देशन उल्लंघन गर्नेलाई जरिवाना गर्ने कुरालाई कडाई गर्ने लगायत यिनै कुरामा हामीले जोड दिएका छौं, सूचना जारी गरेका छौं । यसमा थप कडाई गर्छौं । यसमा हामीले कडाई गर्ने भन्दा पनि नागरिक आफैँ सचेत हुनुपर्छ । सरकारले जनताको जीवन सहजताका लागि,व्यवसाय सहजताका लागि यो निर्णय गरेको हो, यसले भएन, फेरि संक्रमण व्यापक फैलियो भने फेरि सरकारले अर्को निर्णय गर्न सक्छ । यसमा सबै गम्भीर बन्नुपर्छ, जोगिएर हिँड्नुपर्छ ज्यानभन्दा ठूलोे केही होइन भन्ने मलाई लाग्छ ।

कतिपय विकसित देशमा कोरोना संक्रमणले लाखौं मानिसको मृत्यु भइरहेको अवस्थामा नेपालमा यसको संक्रमण र क्षतिको अवस्था न्यून देखिनुको पछाडि सरकारी निकायले राम्रो काम गरेर हो कि जनताको सतर्कता बढी भएर यो भएको भन्ने ठान्नुहुन्छ ?

पहिलो कुरा त यहाँका नागरिकहरूमै सचेतनता, सतर्कता बढी देखियो, सरकारको निर्देशन नागरिकले इमान्दारिताका साथ कार्यान्वयन गरे । घरभित्रै बस है भनेको नागरिकले माने, धैर्य धारण गरेर बसे, जसले गर्दा यो अवस्था आएको हो । त्यसैले यहाँका नागरिक नै महान् हुन्,जसलाई म स्यालुट गर्न चाहन्छु । मैले कोर फ्रन्टमा बसेर काम गरेको छु, हामीले भनेको नागरिकले नमानेका भए मैले हर्कानु पर्दथ्यो होला, बल प्रयोग गर्नु पर्दथ्यो होला तर हाम्रा नागरिक इमान्दार र अनुशासित भएकाले त्यो गर्ने भन्ने अवस्थाको सृजना नै भएन । अर्को, सरकारले गरेको सुझबुझ र बुद्धिमत्तापूर्ण निर्णयले समयमै लकडाउन ग¥यो, त्यसले महामारी रोक्नमा ठूलोे काम ग¥यो र तेश्रो सरकारका निकायले पनि प्रभावकारी ढंगले काम गरे, अन्तर्निकाय समन्वय राम्रो भयो, अर्को हाम्रो खानपान र इम्युन पावर राम्रो भएकोले पनि कोरोना व्यापक हुन पाएन त्यसैले यस्तो परिणाम आयो होला भन्ने मलाई लाग्छ । यद्यपि, म यसको विज्ञ भने होइन ।

यहाँले यसो भनिरहँदा र सरकारले लकडाउन अन्त्य गरिसकेको अवस्थामा अहिले कोरोनाकै अन्त्य भयो अब सतर्क रहनुपर्दैन, खुला रूपले सबै गतिविधि गरे हुन्छ जस्तो गरेर मानिसहरू सडकमा आएका छन्,सवारी साधन गुड्न थालेका छन्, सडक जाम हुन थालेको छ, सामाजिक दूरी कायम हुन छोडेको छ, माक्स, सेनिटाइजरको प्रयोग राम्ररी हुन छोडेको छ, यसले त चुनौती थपिरहेको देखिन्छ नि । यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्नुहुन्छ,अन्तर्निकाय समन्वय कसरी गर्नुहुन्छ ? माथिल्लो निकायबाट कतिको प्रेसर आउँछ तपाईंको टिमको कत्तिको सहयोग छ ?

हो यहाँले भने जस्तै अहिले नागरिकको जीवन सञ्चालनका लागि आर्थिक गतिविधि सहज बनाउन सरकारले लकडाउनको अन्त्य गरेको हो तर कोरोना महामारीको जोखिम कम भएको छैन भन्ने कुरा नागरिकले आफैँ बुझ्नुपर्छ, यो कुरा सरकारका निकाय र सञ्चार क्षेत्रले सूचना प्रवाह गरिरहेका छन् । यसलाई ध्यान दिनुपर्छ । यो कसैले कसैलाई कारबाही गर्ने भन्दा पनि स्वअनुशासनमा बस्नुपर्छ । आफू बच्ने र अरूलाई बचाउने काम सबै नागरिकले गर्नुपर्छ नत्र मैले माथि भनेझँ यसो गरिएन, अनुशासनहीन भइयो, सतर्कता अपनाइएन भने कोरोनाले हामीलाई कारबाही गर्छ भन्ने कुराको हेक्का सबैलाई हुनपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ । अर्को कोरोना भाइरस नियन्त्रणमा सरकारको निर्देशन पालना गर्न र पालना गर्न लगाउने कुरामा अन्तर्निकाय समन्वय राम्रो छ, प्रभावकारी रूपमा भइरहेको छ । यसमा कुनैले तलमाथि गरेका छैनन् । एकले अर्कालाई सहयोग नै गरिरहेका छन । जस्ले गर्दा काम राम्ररी सञ्चालन भइरहेको छ, शान्ति सुरक्षा र आपराधिक घटना हुन पाएका छैनन् । यसलाई मध्यनजर गरेर नै हामीले काम गरिरहेका छौं । सरकारले दिएको निर्देशनबमोजिम काम गरिरहेको छौं, कानुन कार्यान्वयन सहज रूपमा गरिरहेका छौं । जहाँसम्म माथिल्लो निकायबाट प्रेसर आउँछ कि आउँदैन, मेरो मान्छेलाई यस्तो गरिदिनु प¥यो भन्ने कुरा आउँछ कि आउँदैन भन्नुभयो यसमा मलाई प्रेसर होइन ढाडस नै आएको छ, प्रेसर आएको छैन । कतिपय सन्दर्भमा बरू नागरिकस्तरबाटै मलाई यस्तो सहयोग गरिदिनु प¥यो, मलाई यो अप्ठ्यारो भयो, यसो गरिदिनु प¥यो पास दिनु प¥यो भन्ने कुरा आउँछ तर कानुनविपरीत हुने कुरा, सरकारको निर्देशनको उल्लंघन हुने कुरा र महामारी फैलने विषयमा, सुरक्षा जटिलता हुने कुरामा म कम्परमाइज गरेर काम गर्दिनँ, जनताको हित, समाजको हित हुने कुराको ख्याल गरेर दबाब प्रभावमा नपरी कसैको कुनै पनि लोभ लालचमा नपरी आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्छु । जुन उद्देश्यका लागि नेपाल सरकारले मलाई यो जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने ठाउँमा ल्याएको छ, मेरो व्यवसायी क्षमताले, अनुभवले भ्याएसम्म इमान्दारिताका साथ आफ्नो व्यावसायिक धर्म निर्वाह गर्छु, गरिरहेको छु । मेरो कार्यालयलाई पनि त्यस्तै बनाउने गरी काम गरिरहेको छु । जसले गर्दा काठमाडौंको शान्ति सुरक्षा र अपराध नियन्त्रणमा सन्तोषजनक कामहरू भइरहेका छन् । अझ भोलिका दिनमा राजधानी काठमाडौंलाई रामराज्य बनाउने हाम्रो उद्देश्य छ । त्यही उद्देश्य र योजनाका साथ हामीले काम गरिरहेका छौं, सिंगो जिल्ला प्रशासन त्यसैगरी लागेको छ, मेरो कार्यालयको सिंगो टिमले मलाई साथ रहयोग र हौसला दिई काममा सघाइरहेको छ । जहाँसम्म, लकडाउन खोल्दा सामाजिक दूरी राख्न छाडिएको, सुरक्षाका मापदण्ड नअपनाइएको, माक्स, सेनिटाइजर प्रयोग हुन छाडेकोले सुरक्षा थ्रेट बढेको भन्ने छ, यसमा मेरो लागि मैले सुरक्षा अपनाउनुपर्छ र म पनि बाँच्नुपर्छ अरूलाई पनि बचाउनुपर्छ भन्ने कुरा नागरिक स्वयंले नै गर्नुपर्छ । सरकारले त गाइडलाइन दिने हो, निर्देशन दिने हो, यसो गर्दा सुरक्षित रहन सकिन्छ भनिदिने हो तर त्यो काम गर्ने स्वयं नागरिकले नै हो । त्यसैले नागरिक इमान्दारिता हुनैपर्छ, स्वअनुशासनमा बस्नैपर्छ । सरकारले सञ्चारमाध्यमबाट जनचेतना फैलाइरहेको छ । यसो गर्नुस् उसो गर्नुहोस् भनिरहेको छ । त्यति गर्दा पनि नमान्नेलाई कारबाही गर्ने निकाय कोरोना नै हो । त्यसैले अहिले पनि कोरोनाको जोखिम सकिएको छैन यसको हेक्का राखेर इमान्दारितापूर्वक सबैले काम गर्नुपर्छ, अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर निस्कनु हुँदैन । घरभित्र बसियो भने सुरक्षित भइन्छ बसिएन भने असुरक्षित भइन्छ । यो कुरालाई मनन् गरेर सबैले काम गर्नुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ ।

यो कार्यालयको प्रमुखको रूपमा रहेर काम गर्दा तपाईंलाई चुनौतीहरू चाहिँ के के छन् त ?

चुनौतीको कुरा गर्दा पहिलो मान्छे इमान्दार कम छन्, मान्छे कम इमान्दार भयो भने त्यहाँ गडबडी सुरु हुन्छ । त्यसैले हरेक तप्कामा चाहे पत्रकारिता क्षेत्रमा होस्, चाहे कर्मचारी तन्त्रमा होस्, चाहे न्याय क्षेत्रमा होस्, चाहे सुरक्षा निकायमा होस् मान्छे इमान्दार नै कम छन् । त्यसैले मान्छे कम इमान्दार हुनु नै चुनौतीको घेरा हो । अर्को कामप्रतिको निष्ठा र इमान्दारिता ज्यादै कम छ । यो सुशासनका लागि अर्कोे चुनौती हो । अर्थात निष्ठा बचाउने कुरा अर्को चुनौती हो । अर्को कानुन, विधि, पद्धति जेसुकै होस् मेरो कामचाहिँ भइहाल्नुपर्छ, भइहालोस्, मेरो कामचाहिँ जसरी पनि गर्दिहालौँ भन्ने प्रवृत्ति । यो प्रवृत्ति नागरिकमा बढी देखिन्छ । कतिपय सन्दर्भमा बनाउनेले नै भत्काउने गरेको अवस्था हाम्रो मुलुकमा छ । अर्थात कानुन बनाउनेले आफ्नो वा आफन्तको कामका लागि कानुनमा जे भए पनि त्यसलाई मिलाएर यो कामचाहिँ गरिदिनुस् न भन्ने पुरातन प्रवृत्ति हाम्रा हरेक तह तप्का, पेसा र व्यवसायमा देखिन्छ । यो अर्को साह्रै ठूलोे चुनौती हो । कानुन बनाउने बेलामा एउटा बनाएको छ, कार्यान्वयन गर्ने मान्छेले कार्यान्वयन गर्दा यो त भएन यसो गर्नुप¥यो भन्ने कुरा नै बेठिक छ । त्यसले हरेक ठाउँमा समस्या र चुनौती थपिदिएको छ । तर पनि पछिल्लो समय देशले बलियो सरकार पाएको छ । यस सरकारले विकास र समृद्धिको लय पक्डिएको, शान्ति र सुशासनमा सफल बन्दै गएको, मुलुकलाई एउटा ट्र्याकमा हालेको, भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता अपनाएको हुनाले यो प्रवृत्तिमा कमि आइरहेको छ, कर्मचारीहरूमा पनि लोभ घटेको, जिम्मेवारी बढेको, सरकारको उद्देश्यलाई पक्डन थालेको, जनताको भावनाअनुसार काम गर्न थालेको, भ्रष्टाचारीप्रति सरकार निर्मम भएर कारबाही गर्न थालेको कुराले जो कोही कर्मचारी यस्ता गतिविधिमा संलग्न हुन, भ्रष्टाचार गर्न डराउन थालेकोले गर्दा सुशासन बढेको देखिन थालेको छ, सुशासनमा सुधार देखिन थालेको छ । यो सुखद पक्ष हो । यो मुलुक सुशासन र समृद्धिमा अगाडि बढ्न थालेको संकेत हो । त्यसैले सुशासन कायम गराउने कुरा नै बढी चुनौतीपूर्ण कुरा हो । अर्को, अपराध नियन्त्रण गर्ने कुरा पनि चुनौतीपूर्ण छ, तथापि यसमा सरकारको प्रयास र हामी कर्मचारीको इमान्दारिताले धेरै न्यूनीकरण भइरहेको छ । अर्को, भनाइ र गराइमा तारदम्यता नहुनुले पनि सरकारको उद्देश्य र हाम्रो लक्ष्यमा चुनौती थपिदिएको छ । राम्रो गरेको छु भनेर गर्ने स्वार्थपरक काम । यसले गर्दा सामाजिक हितका काममा समस्या भइरहेको छ । अर्थात मान्छेको मानसिकतामै परिवर्तन गर्नु पर्ने चुनौती हाम्रो सामु छ । अर्को, अहिले कोरोना महामारीलाई न्यूनीकरण गर्नका लागि जनतालाई सचेत र सतर्क गराउनु, सामाजिक दूरी कायम गराउनु, स्वास्थ्य मापदण्ड अपनाएर व्यवसाय सञ्चालनमा लगाउनु र नागरिकलाई बुझाएर महामारीबाट जोगाउनु अर्को चुनौती छ । तर यी चुनौतीलाई चिर्न म र मेरो कार्यालयको सिंगो कर्मचारीको टिम प्रयत्नशील छ ।

तपाईं आफ्नो काममा कतिको सतुष्ट हुनुहुन्छ ?

मेरो ३१ वर्षे सरकारी सेवा अवधिका दौरानमा मैले अनुभव गरेको, जानेको ३ वटा कुरा छन् र ती सबैले मनन् गर्नुपर्छ भन्ने लाग्छ । एउटा, मलाई कानुनले मात्र बचाउँछ अरूले बचाउँदैन । त्यसैले कानुनको अक्षरशः पालना गर्नुपर्छ । अर्को, पदभन्दा ठूलोे पर्फर्मेन्स हो अर्थात काम हो किनकी पद धेरैसँग छ तर पर्फर्मेन्स छैन, अर्थात काम छैन । कामप्रति प्रतिबद्ध भइएन, निष्ठापूर्वक काम गरिएन भने पदको कुनै अर्थ हुँदैन । मलाई यो ठाउँमा सरकारले काम दिएको जनताको सेवा गर्न हो, त्यसैले लोभ लालच नराखी, जनताको हितमा सरकारको उद्देश्य पूरा गर्ने गरी जनताको करबाट उठेको सेवा सुविधा लिएर जनतालाई नै दुःख दिनुहुँदैन । सरकारले यो पद दिएको, यो ठाउँमा पठाएको पनि जनताको काम इमान्दारितापूर्वक गर्नु है भनेर हो । त्यसमा तलवितल गर्नु हुँदैन । यही सोच र उद्देश्यका साथ मैले मेरो सेवा अवबधिको ३१ वर्ष पूरा गरेको छु । मैले जीवनमा कहिल्यै लोभ लालच गर्ने र अनावश्यक रूपमा कसैलाई दुःख दिने काम गरिनँ । त्यसो गर्दा मैले न कसैको आश गर्नु प¥यो न कसैको त्रासमा बाँच्नु प¥यो । यही कर्मले मलाई आफ्नो जिम्मेवारीमा प्रतिबद्ध र काम व्यवहारमा निडर बनायो । तेश्रो इमान्दारिता । इमान्दारिताभित्र शक्ति पनि छ, आँट र जाँगर पनि छ अनि निडरता र पारदर्शिता पनि छ । यति कुरा ख्याल गरेर हामी सबैले काम गर्ने हो भने समाजमा सुशासन र समृद्धि निश्चित रूपमा प्राप्त हुन्छ । मैले आफनो जागिरे जीवनमा यही ३ काम अपनाएको छु, यसको अनुभूति राम्ररी गरेको छु । यसर्थ म मेरो काममा सन्तुष्ट छु ।

हामी विदेशीहरूको स्वार्थपूर्तिको गोटी बन्नु हुँदैन


– महेश बस्नेत, पूर्वमन्त्री तथा सांसद, नेकपा

नेकपाको शक्तिशाली सरकारले देश र जनताको हितमा काम गरेन भन्ने चर्चा व्यापक भइरहेको छ, पछिल्लो राष्ट्रिय राजनीति र नेकपाको सरकारलाई कसरी लिनुभएको छ ?

नेपालमा पहिलोपल्ट दुई तिहाई हाराहारकिो बहुमत ल्याएर सरकार बनाउने अवस्था जुन बन्यो त्यसमा वर्तमान प्रधानमन्त्री तथा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पूर्वप्रधानमन्त्री एवं पार्टीका अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको अभूतपूर्व पार्टी एकीकरणको अभियानले काम गरेको देखिन्छ । पार्टी एकीकरणपश्चात पार्टीपंक्तिको सम्पूर्ण एकताका काम तोकिएको समयमा पूरा हुन ढिलाइ हुँदा र ठूलो पार्टीलाई समयमै चुस्त दुरुस्त बनाउन नसक्दा पार्टीमा विभिन्न समस्याहरू देखिँदै आएका थिए । त्यतिमात्र होइन, पार्टीका भेला बैठकहरू समयमा सम्पन्न नहुँदा, त्यसलाई वैचारिक सैद्धान्तिक रूपमा प्रशिक्षण दिन नसक्दा र सरकारले गरेका राम्रा कामको प्रचारप्रसार जनतामा पार्टी कमिटीमार्फत बेलैमा लैजान नसक्दा एवं विरोधीहरूको भ्रम र दुस्प्रचार चिर्न बेलैमा नसक्दा पार्टीमा अनेक खालका समस्या आउँदा रहेछन् । हामीभित्र भएको सानोतिनो संक्रमणलाई बेलैमा उपचार नगर्दा जसरी शरीरभरि रोगका संक्रमणहरू फैलिएर जीवन नै जोखिममा पर्छ त्यस्तै संकट र जोखिम अहिले हाम्रो पार्टीमा पनि भएको छ । त्यो आँफैभित्र र बाहिरबाट दृष्य अदृष्य रूपमा भइरहेको छ । कतिपय नेकपाको बढ्दो र फैलँदो लोकप्रियता र शक्तिलाई मन नपराउने देशी विदेशी शक्तिहरू अहिले सल्बलाई रहेका छन । चाहे त्यो आन्तरिक घरेलु राजनीतिमा होस् वा मिचिएको आफ्नो मुलुुकको भूमि फिर्ता ल्याउने अभियानका विरुद्धमा होस् वा सरकारले गरेका राम्रा कामका विरुद्धमा होस् यिनै शक्तिहरू घोषित अघोषित रूपमा हाम्रो पार्टी र सरकारविरुद्ध लागिरहेका छन् । यसैमा हाम्रो आन्तरिक पार्टी जीवनमा पनि त्यस्तै छद्म वैरीहरूले सुँड घुसाएका छन् । त्यही अहिले आएर हाम्रो पार्टीमा प्रकट भएको छ तर यो निश्चय नै पराजित हुन्छ । किनकी राष्ट्रियताको सवालमा होस् वा विकास निर्माणको सवालमा होस्, जनताको हितमा होस् वा पार्टी निर्माण र विस्तारमा होस् वा मुलुक समृद्ध बनाउने महाअभियानमै किन नहोस्, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले इतिहासमा नभएका काम गर्नुभएको छ । जताततै राजमार्ग र बाटाहरू बनेका छन्, पक्की पुल र झोलुङे पुलहरू बनेका छन् , विमानस्थलहरू निर्माण र स्तरोन्नति भइरहेका छन् । सानासाना स्टिमर र सानातिना पानीजहाज चल्न थालेका छन्, अब रेल चल्ने दिन आउन लागेको छ । सबै देशहरूसँग परराष्ट्र« सम्बन्ध उच्चस्तरको रूपमा अगाडि बढिरहेको छ । ६२ वर्षदेखि मिचिएको नेपाली भूमि फिर्ता ल्याउने हिम्मत कुनै प्रधानमन्त्रीले गर्न सके ? नेपाल भूगोलमा सानो भए पनि सार्वभौमिकतामा सबै मुलुक समान हो भनेर विश्वलाई देखाउने काम प्रधानमन्त्री ओली सरकारले ग¥यो त्यो अरू कसैले गरेको थियो ? थिएन । त्यस्तै भारतवेष्टित मुलुकलाई भूपरिवेष्टित यही सरकारले बनायो । यो काम अहिलेसम्मका कुनै प्रधानमन्त्रीले गर्ने हिम्मत गरेका थिए ? थिएनन् । चीन सरकारसँग पारवहनदेखि व्यापार यातायात र रेल सञ्चालनको सम्झौता गर्न सफल भयो । यो काम कुनै प्रधानमन्त्रीले गरेका थिए ? थिएनन् । यो सरकारले जनहितविपरीतका कुनै काम गरेको छैन । एमसीसीका बारेका सरकारलाई दोष लगाइएको छ जुन नेपाली कांग्रेसको सरकारले सम्झौता गरेको हो जहाँ तत्कालीन माओवादीका नेता हालका नेकपाका बहालवाला नेता अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड त्यो बेला सहभागी हुनुहुन्थ्यो । यो सरकारले त्यो पहिलेको सरकारले गरेको सम्झौताको निरन्तरताको कुरा मात्र गरेको हो, त्यो पनि राष्ट्र«हितमा हुने गरी मात्र वा कार्यदलले दिएको सुझावलाई मध्यनजर गरेर भनेको हो । कोरोना को विषयमा सरकारले अति नै संवेदनशीलताका साथ अति नै सचेतताका साथ काम गरिरहेको छ, जसका कारण विश्वका शक्ति सम्पन्न मुलुकलाई बिरालोले मुसा खेलाएझैँ खेलाइरहेको कोरोना महामारीबाट तुलनात्मक रूपमा नेपालमा कम मानिस पीडित छन् । यो पनि सरकारको सकरात्मक नै काम हो । तर यसमा पनि ओली सरकारलाई दोष दिइरहेका छन् । जहाँसम्म भ्रष्टाचारको कुरा छ, यो अहिलेको सरकारले न्यूनीकरण गरिरहेको छ, भ्रष्टाचारीलाई खोजी खोजी कारबाही गरिरहेको छ । भारतबाट नयाँ संक्रमित आएकाले केही समस्या भयो भन्दा भारतलाई गाली ग¥यो भन्ने गरिएको छ,नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेर आफ्नो मुलुकको अतिक्रमित भूमि फिर्ता गर्न खोज्दा दिल्लीलगायत भारतीय मिडियामा सरकार हटाउने धुनहरू गुन्जिन्छन् । त्यो कुरा गर्दा किन यसो गरेको ? किन यसो भनेको भनेर पार्टीभित्रै बबण्डर गर्नुपर्ने कारण नै छैन । मुख्य कुरा के हो भने सिंह सुतेको बेलामा कुकुरहरू भुक्छन्, जब सिंह ब्युँझन्छ तब कुकुरहरू भुक्न छोडेर लुक्छन् । नेकपाको अहिलेको अवस्था यही हो । पार्टी अध्यक्ष जागरणका साथ अगाडि बढ्नुपर्छ । उहाँलाई साथ दिने हामीजस्ता युवा सयौं छौंं, उहाँले अहिलेसम्म धेरै सहेको जस्तो लाग्छ । अब धेरै भ्रष्टाचारी र अपराधीहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउनुपर्छ । जुन कुरालाई प्रम ओलीले कार्यान्वयनमा लगिहाल्नुपर्छ । यी सबै कामको रफ्तारलाई हेर्दा नेकपाको सरकारले मुलुक र जनताको हितलाई नै केन्द्रमा राखेर काम गरिरहेको पुष्टि हुन्छ ।

तपाईंले भनेका यी सबै काम पूरा गर्ने त पार्टीको पनि सहयोग चाहिएला पार्टी एकताबद्ध किन हुन सकिरहेको छैन ?

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले अगाडि सोरको ‘सुखि नेपाली, समृद्ध नेपाल’ निर्माणको अधियानमा अध्यक्ष तथा प्रम ओलीको जुन सोच, विचार,भिजन,सैद्धान्तिक ज्ञान,दृष्टिकोण,इच्छाशक्ति र मिसन छ त्यो कार्यान्वयन गर्नका लागि पार्टी र सरकारका संयन्त्रहरूको सपोर्ट उहाँलाई जुन मात्रमा चाहिने हो त्यो पाइरहनुभएको छैन । किनकी उहाँका समकक्षी नेताहरू पूर्वप्रधानमन्त्री तीनजना हुनुहुन्छ । उहाँहरूले एभरेजमा काम गर्नुभयो धेरै उत्कृष्ट काम गर्न सक्नुभएन । तर केपी ओलीले उत्कृष्ट काम गर्न थाल्नुभयो । यो पूरा हुन पायो भने उहाँभन्दा हामी धेरै तल हुन्छौंं र हाम्रो भविष्य ओझेलमा पर्छ भन्ने सोचले काम ग¥यो र उहाँहरू प्रधानमन्त्री केपी ओलीलाई काम गर्न नदिएर असफल बनाउन लाग्नुभएको छ भने कतिपय कमिसनखोर राज्य संयन्त्रका मानिसहरू पनि केपी ओलीको अभियानलाई साथ दिँदा कमिसन खान पाइँदैन, आफू सुध्रिनुपर्छ बरू अर्कै कित्ताको निर्देशन पालना गर्दा आफ्नो उद्देश्य पूरा हुन्छ, कमिसनको बाटो खुल्छ भनेर सरकारको उद्देश्यविपरीत काम गरिरहेका छन् । अर्को कुरा, उहाँका वरिवरि बसेर उहाँलाई भ्रम पारेर तर मार्न पल्केकाहरूले पनि उहाँको उद्देश्यअनुसार काम गरिरहेका छैनन् । यसलाई उहाँले गम्भीरताका साथ समीक्षा गनुुपर्छ । वर्तमान प्रम देश र जनताका लागि इच्छाशक्तिका साथ काम गर्ने राजनेता हुनुहुन्छ तर उहाँको अधिकांश समय पार्टीका अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड,वरिष्ठ नेताद्वय, पार्टी उपाध्यक्ष वामदेव गौतम, सचिवालय सदस्य नारायणकाजी श्रेष्ठलगायत अन्य रिसाइरहने नेताहरूलाई फकाउँदैमा खेर गइरहेको छ । कहिले को रिसाएको हुन्छ, कहिले को रिसाएको हुन्छ, एउटालाई फकायो अर्को निहुँ खोजेर रिसाउँछ । उस्लाई फकायो, अर्को उसलाई फकाउने भनेर रिसाउँछ । यसैगरी उहाँको समय त्यसै खेर गइरहेको छ । उहाँको समय पार्टी नेतालाई फकाउँदा र राज्य संयन्त्रले पारेको फोहोर सफा गर्दैमा त्यसै खेर गइरहेको छ, कामै गर्न पाइरहनुभएको छैन । प्रचण्ड कमरेडले पार्टी राम्ररी सञ्चालन गरिदिएको भए, देश दौडाहामा कुदेर पार्टी एक ढिक्का बनाइदिएको भए उहाँले फुलफेजमा राज्य संयन्त्र सञ्चालन गर्न पाउनु हुनेथियो । त्यसो हुन सकिरहेको छैन । यसमा राम्ररी काम गर्न नसकेका नेताहरूमा प्रम ओलीका अगाडि आफू पछि पर्ने डर र इगोले काम गरिरहेको छ । अर्थात, पार्टीका अन्य नेताको स्प्रिट र प्रम ओली र उहाँका टिमका मन्त्रीहरूको स्प्रिट एउटै नहुँदा प्रम ओलीको टिमले गाडा तानिरहने उहाँहरू अगाडि बढ्नुको सट्टा पछाडि धकेल्दिने कुराले पार्टी र सरकारमा असन्तुलन भइरहेको छ । यसैको मार र असर प्रधानमन्त्री ओली र उहाँको टिमलाई परिरहेको छ । यसको अन्त्य चाँडो हुनुपर्छ । सरकारलाई असहयोग गर्ने, पार्टीलाई असहयोग गर्ने, पार्टी नेतृत्वलाई नमान्ने,भारतीय स्वार्थमा काम गरेर राष्ट्रवादी सरकारलाई हटाउन षड्यन्त्र गर्ने अराजकतावादीहरूलाई गम्भीर समीक्षा गरेर कारबाहीको दायरामा ल्याउनुपर्छ, यसमा पार्टी अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले खुट्टा नकमाइकन निर्मम ढंगले अगाडि बढ्नु पर्छ ।

अहिलेको पार्टीभित्रको समस्या कसरी हल हुन्छ त ?

मैले माथि भनेका सरकारविरोधी गतिविधि गर्नु भएन, देश,जनता र पार्टी हितमा काम गर्ने सरकारलाई साथ दिनुप¥यो, विदेशीको बुई चढ्नु भएन, ५७ वर्षदेखि भारतले अतिक्रमण गरेको नेपाली भूमि फिर्ता ल्याउने सरकारको अभियानलाई खुलेर सहयोग गर्नु प¥यो, पार्टी एकता भाँड्ने काममा लाग्नु भएन, आफ्नो जेजे जिम्मेवारी छ,त्यो पूरा गर्नु प¥यो, स्वास्थ्यको प्रतिकुलताका बावजुद प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले १८ घण्टा काम गर्ने, स्वस्थ नेताहरू ४ घण्टा काम नगर्ने ? काम नगर्ने मात्र होइन, सरकारको काम बिगार्दै हिँड्ने, सरकारलाई कामै गर्न नदिनेजस्ता काम गर्नु भएन । सरकारका राम्रा काम जनतामा लैजानु प¥यो, विदेशी हस्तक्षेपका विरुद्धमा निर्मम ढंगले लाग्नु प¥यो, सरकारलाई फुलफेजमा काम गर्ने वातावरण बनाइदिनु प¥यो । सरकारले देश र जनताका हितमा गरिरहेका विकास निर्माण र समृद्धिको अभियानलाई साथ र सहयोग गर्नु प¥यो, पद पाइएन भनेर अनावश्यक कुरामा पार्टीभित्र विवाद र किचलो झिक्नु भएन, एकताबद्ध पार्टी निर्माणको अभियानमा युद्धस्तरमा लाग्नु प¥यो । जताततै विद्यालय, विश्वविद्यालय,अस्पताल,राजमार्गहरू, विमानस्थलहरू, पुलहरू,मन्दिरहरू बनिरहेका छन्, कृषिमा आधुनिकीकरण भइरहेको छ, यान्त्रिकीकरण गर्नु पर्ने छ, शिक्षालाई उच्च प्राविधिमैत्री बनाउनु पर्ने छ, जनताको जीवनस्तर उकास्न सरकार लागिरहेको छ, जसका लागि प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम भनेर आइरहका छन् । यस्ता विषयहरूमा सहयोग र साथ दिनुप¥यो, पूँजीवादउन्मुख पार्टीका कार्यक्रमहरूलाई त्यही स्तरमा अगाडि बढाउन सहयोग गर्नु प¥यो । यसो भएको खण्डमा यी सबै बेथितिहरू समाप्त भएर जानेछन् र देश समृद्ध बन्ने छ । यसमा प्रधानमन्त्री ओली सफल हुनु हुनेछ भन्ने मलाई लाग्छ ।

अहिले देखिएको संकट मोचनका लागि यो सब सम्भव छ त ?

किन सम्भव छैन,असम्भव के छ र ? पार्टीको हितमा, जनताको हितमा र देशको हितमा काम गर्न किन असम्भव ? यो सब सम्भव हुने कुरा हो । सम्भव नहुने भन्ने कुरै छैन । अहिलेको विवाद समाधान भनेको दुई अध्यक्ष मिल्ने र सिंगो नेकपाको टिमलाई अगाडि बढाउने हो । यसमा प्रधानमन्त्री तथा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र अर्का अध्यक्ष पुषकमल दाहाल प्रचण्ड सफल हुनुहुन्छ । किनकी उहाँहरू भनेको दुवैजना लामो समय जेल बसेर ठूलो त्याग गरेर मृत्युलाई जितेर आएका नेताहरू हुनुहुन्छ । सानोतिनो स्वार्थमा रमाइहाल्ने विरोधीको षड्यन्त्रमा फसिहाल्ने खालको नेतृत्व होइन । उहाँहरूलाई देश, जनता र पार्टीप्रतिको जिम्मेवारि राम्ररी थाहा छ । त्यसैले निहित स्वार्थमा लागेर आफ्नै सरकारलाई ढाल्ने, पार्टीलाई कमजोर पार्ने खेलमा सामेल हुनुहुन्न, सोच विचार गरेर दूरदर्शी दृष्टिकोणका साथ, सहमतिका साथ एकताबद्ध रूपमा अगाडि बढ्नु हुनेछ भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु । योभन्दा अर्को विकल्प छँदा पनि छैन र सोच्ने कुरा पनि हैन । यसमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली कहिँ तलबितल हुनुहुन्न । यो मैले उहाँमा पाएको र देखेको तस्बिर हो,यथार्थ हो । यदि यसमा अर्का अध्यक्ष चुक्नुभयो, देश,जनता र पार्टीविरोधी गतिविधिमा लाग्नुभयो भने जनता र इतिहासले क्षमा दिनेछैन । यो कुरा यति पाको हाम्रो नेतृत्वलाई थाहा नहुने कुरै छैन । तर परिस्थितिलाई केही मिडियाले अतिरंजित रूपले बङग्याइदिने, सरकारविरोधी समाचार प्रचारप्रसार गरिदिने गरेका कारण सरकारका काममा समस्या भइरहेको छ । हाम्रो समाज भ्रममै जन्मिने, भ्रममै हुर्कने र भ्रममै मर्ने र सरकारविरोधी मिडियाले ठीक यही काम गरिरहेको अर्थात भ्रम छरिरहेको हुनाले यसमा सरकारले सचेतता चाहिँ अपनाउनै पर्छ

एमसीसीको विषय के हो ?

अमेरिकी च्यालेञ्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) अघिल्लो अर्थात कांग्रेसको सरकारले सम्झौता गरेर ल्याएको अल्पविकसित देशहरूलाई सहयोग गर्ने अमेरिकी परियोजना हो । हाम्रो देशमा यो परियोजना विद्युत प्रसारण ट्रान्समिसन लाइन र स्टेशनहरू निर्माण गर्ने कामका लागि खर्च गर्ने अर्थात विद्युतीकरणको लागि खर्च गर्ने कुरा सरकारले गरेको थियो । तर भ्रम छर्ने र सरकारका आलोचकहरूले यो बीआरआईका विरुद्ध इण्डोप्यासेफिक सैन्य रणनीतिअन्तर्गत ल्याएको हो । अब यो आयो भने नेपालमा अमेरिकी सेना आउँछ भनेर स्याल हुँईया गरी यो परियोजनालाई विवादित बनाइएको छ । तर, त्यो होइन । फेरि यो परियोजना यो सरकारले ल्याएको पनि होइन । तर यसलाई मानिसहरूले बुझ्दै नबुझी विरोधीको भ्रममा परेर यो सरकारले ल्याएको राष्ट्र«घाती काम भन्दै सरकारको विरोध गर्ने तुरुप बनाएका छन् । यो हुँदा पनि राष्ट्रहितमा हुने गरी संसद्ले अनुमोदन गरेर काम गर्ने कुरा हो । यो अहिले संसद्को विचाराधीन विषय भएको छ । यसको बारेका कार्यदल बनिवरि कार्यदलले रिपोर्ट पेस गरिवरि सबै स्पष्ट भइसकेको कुरा हो । यसमा सरकारलाई दोष दिनुको कुनै अर्थ छैन र यसमा सरकारको कुनै स्वार्थ पनि छैन । तर हाम्रा असल छिमेकी र दातृ मुलुुकलाई पनि हामीले तोड्न मिल्दैन । परियोजना सञ्चालन नै गर्नु पर्दा उहाँहरूसँग बसेर छलफल गरेर स्पष्ट भएर परियोजना सञ्चालन गर्नुपर्छ । तर यो विषय अहिले तत्कालको विषय होइन, छलफलको विषय हो ।

तपाईं संघीय सांसद भक्तपुरको विकास निर्माणको सन्दर्भमा केलाई बढी प्राथमिकतामा राखेर काम गरिरहनुभएको छ ?

मैले भक्तपुरको संघीय सांसदको रूपमा काम गरेको दुई वर्ष पूरा भएको छ । यो जिल्ला भनेको वर्षमा पाँच करोड पनि बजेट नआउने जिल्ला हो । म संघीय सांसदको रूपमा निवार्चित भएपछि दुई वर्षमा ४ अर्बभन्दा बढी बजेट ल्याएर हामीले विकास निर्माणका कामहरू गरिरहेका छौंं । हिजो हामी निर्वाचनको दौरानमा जनताको घरमा जाँदा उहाँहरूले सडक, ढल र खानेपानी गरी तीनवटा विषयको माग गर्नुभएको थियो । यसर्थ स्वभाविक रूपले भौतिक निर्माणका यिनै विषयहरू हाम्रा पनि माग बने र यसै क्षेत्रमा बजेट विनियोजन गरी काम गरिरहेका छौंं । यसमा हामीले ९० प्रतिशत काम खानेपानी, सडक, पुल, ढल, विद्यालयलगायतका भवन निर्माणमा खर्च भएको छ । पछिल्लो समयमा खासगरी कोरोनाको महामारी आएपछि अब कृषि क्षेत्रको विकास, विविधिकरण,यान्त्रिकीकरण र वैज्ञानिकीकरणमा लाग्नुपर्छ । कृषिमा आधारित उद्योगको विकास र कृषिलाई पर्यटनमा जोडेर कृषि पर्यटनको विकासमा लाग्नुपर्छ, त्यसमा टेवा पुग्ने खालका वस्तुको उत्पादन गर्नुपर्छ भनेर योजना बनाइरहेका छौं, सोच बनाइरहेका छौंं । अहिलेको सरकारको बजेटमा पनि त्यो कुरा उल्लेख भएको छ । यसबाहेक जनताका माग, आवश्यकताअनुसार दुुई अर्ब ८१ करोडमा हनुमन्ते करिडोर बनाइरहेका छौं । त्यसैगरी मनहरा करिडोर झण्डै दुई अर्ब बढीमा बनाइरहेका छौं । त्यसैगरी वीर अस्पताल, दुईवटा स्मार्ट सिटी, गट्ठाघरमा ५ हजार क्षमताको कन्भेन्सन हल बनाउँदै छौं । प्राणी उद्यान केन्द्र, रंगशालालगायत ठूलाठूला भौतिक संरचना बन्दैछन् । बाटाघाटा छदेखि दश मिटरसम्मका चौडा बनाएर पिच गरिरहेका छौं । यसले भक्तपुरमा विकासको लहर आएको छ, अब केही दिनपछिदेखि यहाँ पुराना अस्पताल र स्कुलहरू हुने छैनन्, सबै नयाँ बनाइने छ । अब दुई वर्षपछि भक्तपुरमा सडक र पुल बनाउनु नपर्ने अवस्था बनाउने छौं, भित्रि बाटोहरू मात्रै बनाइने छ । यहाँका डाँडाकाँडामा भ्यू टावरदेखि हरितगृह, बगैँचादेखि लिएर हाइटेक प्रविधिका कृषि फर्म, फुड टेक्नोलोजी भवन र शीतभण्डार भवनहरू समेत निर्माण गरिने छ । अझ स्पष्ट रूपमा भन्ने हो भने अब भक्तपुर विकासको स्वर्णिम युगमा प्रवेश गरेको छ र यो भक्तपुरवासीका लागि गौरवको कुरा हो ।

सिद्धान्त र गुटको लेप लगाएर निजी स्वार्थ पूरा गर्ने दिन अब सकिए


देवराज घिमिरे, अध्यक्ष, नेकपा, प्रदेश नं १


हिजोका सरकारहरूले धेरै बिगार्थे, आजका कुनै सकारले
बिगार्ने काम गरेका छैनन् । नेकपाका तीनै तहका सरकारहरूले
नबिगार्ने मात्र होइन काम गर्ने प्रयत्न पनि गरिरहेको छ ।
राम्रो काम गर्ने उद्देश्यका साथ काम गरिरहेको छ । विभिन्न
कारण र समस्याले गर्दा तर काम केही बिगारेको छैन । हामीले
जनताका अपेक्षाअनुसार काम गर्न सकेका छैनौं, अब गर्नुपर्छ ।
त्यसका लागि विरोधीका भ्रम चिर्नुपर्छ, विकास निर्माणमा
हिजोका हडल्सहरू हटाउनुपर्छ र विकास निर्माणका काममा
तदरूकताका साथ लाग्नुपर्छ भन्ने कुरा तीनै तहका सरकारले
र पार्टी कमिटीहरूले भनिसकेको अवस्था छ । यही काम पूरा
गर्ने योजनामा १ नं पद्रेशमा पनि पार्टी लागिरहेको छ ।


हालै सम्पन्न उपनिर्बाचनमा नेकपाले पहिले एउटै पार्टी हुँदा जितिरहेका केहि महत्वपूर्ण ठाउँहरु गुमायको छ, के कारणले हो ?
हामीले हारेका मात्रै छैनौ पहिले पहिले काँग्रेसले जितिरहेका बलिया बलिया ठाउँमा पनि हामीले अहिले जितेका छौ । प्रतिसतको हिसाबले अहिले पनि हामीले दुई तिहाँई नै जितेका छौ । पार्टी एकता हुँदैमा जितिहाल्ने र पार्टी एकता नहुँदैमा कमजोर भैहाल्ने भन्ने कुरा सरल सिद्धान्त मात्र हो । निर्बाचनमा धेरै फ्याक्टरले काम गर्छन । पार्टी कमिटीहरु जनताको बिचमा कतिको स्थापित छन, सरकाले गरेका कामहरु, निर्णयहरु जनताको बिचमा कतिको प्रभाबकारि ढंगले गैरहेको छ,पार्टीले कतिको पु¥याईरहेका छन, त्यसको परिणाम कतिको आईरहेको छ भन्ने जस्ता प्राबिधिक पक्षहरु पनि जोडिएका हुन्छन । त्यसैले गर्दा अहिलेको परिणामलाई हेर्दा नेकपा धेरै उत्साहित हुने अबस्था पनि छैन र निरुत्साहित नै भैहाल्नुपर्ने अबस्था पनि छैन । तर यो निबाएचनबाट शिक्षा लिएर अब हामीले भोलीकालागि गर्नुपर्ने कामहरु के के हुन कसरी जानुपर्छ भन्ने कुरालाई अलि ध्यानदिनु पर्ने अबस्था छ । जहाँसम्म हाम्रो पार्टीले पहिले जितिरहेका ठाउँहरु किन गुमायो भन्ने कुरा छ यसमा हामी काँहि उम्मेद्धारको विवादले र काँहि पार्टी कमिटी एकता नहुँदाको समस्याले हार हुन पुगेको देखिन्छ ।

१ नं प्रदेशमा नेकपाको अबस्था चाहिँ कस्तो छ त ?

समग्रताका हर्ने हो भने १ नं प्रदेशका नेकपाको अबस्था बिगतमा भन्दा बलियो भएर आएको छ, यसो भनिरहँदा सबैभन्दा बलियो क्षेत्र धरान उपमहानगरपालिका हार्नुभयो नि त कसरी बलियो भयो त पार्टी भन्ने प्रश्न तपाईले गर्न सक्नुहुन्छ,हो यो क्षेत्र हार्नु हाम्रालागि ठुलो घाटा हो, ठुलो क्षति हो, यसले हामीलाई गम्भिर पनि बनाएको छ, ठुुलो लेसन पनि दिएको छ तर यहाँ हाम्रो पार्टी कमजोर भएर जनताले हामीलाई नपत्याएर, हेला गरेर हारेका हैनौ । यहाँ हार्नुका पछाडि यहाँ पार्टी एकता गर्ने कार्य ढिला भयो, यहाँ उपनिर्बाचन छ पार्टी एकताका काम सम्पन्न गरीहाल्नुपर्छ भनेर काम गर्ने खोज्दा खोज्दै आन्तरिक विवादका कारणले पार्टी कमिटी बनाउने र जनतामा जाँदा सिँगो पार्टी कमिटी जोश र उत्साहाका साथ जाने काममा ढिलाई भयो यो एउटा कारण बन्यो भने अर्को हामीले त्यहाँ सँधै जितिरहेकै ठाउँ हो जितिहालिन्छ नी भन्ने अतिबिश्वासले पनि समस्या भयो । किनकि त्यहाँको स्थानिय पार्टी कमिटीले त्यहाँको बस्तुस्थिति बुझने, कमिकमजोरिहरु सच्याउने, बिरोधिका भ्रमहरु चिर्ने यसमा आफुले नसकेको अबस्थामा माथिल्लो कमिटीलाई रिपोटिङ गर्ने, तदनुरुपका चुनाबि रणनीतिहरु बनाउने काम समयमा भएनन् माथिल्लो कमिटीलाई पनि थाहा दिईएन । जुन बेला हामीलाई त्यस्ता कमिकमजोरिहरु थाहा भयो जुन अबस्थामा समय सकिसकेको थियो,छोटो समयमा ति कुराहरुको ब्यबस्थापन गर्न सकिएन । त्यसैले गर्दा हामीले धरान हार्न पुग्यौ तर त्यहाँ हार खेप्नुपरे पनि काँग्रेसको गढ क्षेत्र पाँचथरको फाल्गुनन्द गाउँपालिका र फिदिम नगरपालिकाको वडामा र धरानकै वडा नं ७ को वडा अध्यक्षमा हामीले नै जितेका छौ । भोजपुर,खोटाङ लगाएत पुर्बका अन्य सबै ठाउँमा हामीले नै जितेका छौ । देशका अन्य क्षेत्रका धेरै जसो ठाउँ हामीले नै जितेका छौ । यसका पछाडिका कारण पार्टीको लोकप्रीयता, हाम्रो सरकारले गरेका बिकास निमार्णका काम जनहितका कामलाई हामीले जस्ताको तस्तै जनतामा लानसक्यो, त्यहाँको पार्टी कमिटीले मेहनतका साथ काम ग¥यो,सरकारका काम, पार्टीको अबस्था र कामलाई बुझाउन सफल भयो फलस्वरुप त्यहाँ हामीले निर्बाचन शानदार रुपमा जित्यौ । यसबाट के बुझनुपर्छ भने हामी कमजोर भएर हाम्रो सरकारले काम नगरेर, पार्टी कमजोर भएर हामीले कहिँ पनि हारेका हैनौ बरु के हो भने जहाँ हामीले मेहनतकासाथ काम ग¥यो, एकताबद्ध भएर काम ग¥यौ,जहाँ समयमा कमिटीहरु बनेर नेताकार्यकर्ता आफनो दायित्वपुरा गर्न राम्ररी लागे, कमिटीहरुले जनताको बिश्वास जितेर काम गर्न सके, बिरोधिका भ्रम चिर्न सके, पार्टी र सरकारका काम कुरालाई जनतामा घनिभूत ढंगले लान सके त्यहाँ हामीले सबै ठाउँमा जितेका छौ । त्यसो हुन नसकेका ठाउँमा हामीले पराजय भोगका छौ । यो पराजयबाट हामीले सबक सिकेका छौ, शिक्षा आर्जन गरेका छौ, जुन शिक्षाका आधारमा हामी भोलिका दिनमा पार्टीलाई बलसालि बनाउने छौ, जनआधारित बनाउने छौ,पार्टी कमिटीहरुलाई त्यसै अनुसार परिचालन गर्ने छौ र भोलिका दिनमा नेकपालाई जनताको भरपर्दो र बलियो पार्टी बनाउँदै सबै क्षेत्रमा निर्बाचन जित्न सक्ने गरीको तयारी गर्छौ, त्यहि अनुसारको रणनीति बनाउँछौ । यो निर्बाचनबाट परेको धक्काको सामना गर्दै गुमेका ठाउँहरु आगामि निर्बाचनमा जस्ताको तस्तै ल्याउने गरीका योजना बनाएर काम गर्ने छौ ।

दुईपार्टीका नेताकार्यकर्ता बिचको अन्र्तघुलन चाहिँ कतिको छ तपाईलाई काम गर्न कतिको सजह छ ?

हामीले साँगठानिक एकताका कामहरु भखर भखर मात्रै सक्दैहौ । १ नं प्रदेशमा १४ वटा जिल्ला छन, एक महानगरपालिका छ, त्यसलाई पनि पार्टीले जिल्ला कमिटी सरहको मान्यता दिएको छ यसो गर्दा १५ वटा जिल्ला भए । यसमध्य ताप्लेजुङ, इलाम, पाँचथर र झापा जस्ता जिल्लाहरुमा पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरुको अन्र्तघुलनको का राम्ररी नै अगाडि बढिरहेको छ । त्यहाँ अहिलेका सामुहिक बिषयकाहरु, पार्टीको भाबि कार्यदिशा के हो, हाम्रा तात्कालिक कार्यभारहरु के हुन,तात्कालिक र दिर्घकालिन योजना कस्ता बनाउनुपर्छ भन्ने बारेका जिल्ला तहका प्रशिक्षणका कार्यक्रमहरु सम्पन्न भएका छन, क्षेत्रिय र प्रदेश स्तरका पनि प्रशिक्षणहरु भैसकेका छन । गाउँ र नगरका टोलटोलमा पनि सकिएका छन । यसले हाम्रो पार्टी नेकपाका नेता कार्यकर्तामा अन्र्तघुलनको मात्रा बढेको छ, एकले अर्कालाई चिन्ने र बुझने अबसर मिलेको छ, हिजो फरक फरक नीति, सिद्धान्त, बिचार, कार्यशैलि र ब्यबहारबाट आएका दुई पार्टी एक हुँदा यसका नेताकार्यकर्ता बिचमा भाबनान्मक एकता हुन केहि समय लागेको मात्रै हो, अहिले दुई पार्टीका नेताकार्यकर्ताका बिचमा उठ बस बिचार बिमर्स भैरको हुनाले अन्र्तघुलनको समस्या छैन । एक अर्कामा अन्र्तघुलित भैसकेका छन । अझ यसलाई घनिभूत बनाउन पार्टी स्कूल बिभागले नै करिकुलम बनाएर त्यसैका आधारमा तल प्रशिक्षणहरु दिने र त्यसकै आधारमा योजना बनाएर पार्टी काममा लगाउने गर्नुपर्छ । यस्ता काम कुराले अन्र्तघुलनलाई अझ बलियो बनाउँने छ । अब पार्टी एकताका काम करिब करिब टुङगिएको अबस्था छ, केहि थोरै बाँकि काम अब चाँडै सकिन्छ । यो एक भएको पार्टीलाई बैचारिक, शैद्धान्तिक रुपबाट अगाडि बढाउने, कार्यकर्ताहरुलाई प्रशिक्षित गर्ने र राजनीतिक रुपबाट दिशानिर्देश गर्ने काम बाँकि छ । यो काम हामी अधिबेशन र महाधिबेशनबाट सम्पन्न गर्छौ । त्यसले आम नेताकार्यकर्ता बिच भाबनात्मक एकता बढछ, नेता कार्यकर्ताका बिच अन्र्तघुलन कायम गर्छ र पार्टीलाई ब्यबस्थित र सुदृढ बनाएर लैजान्छ । यसर्थ हामी बिचमा र हाम्रा कार्यकर्ताको बिचमा कुनै समस्या छैन, मलाई काम गर्न पनि कुनै कठिनाई छैन सबैको सहयोग नै छ । सामुहिक काम गर्दा सानातिना समस्या, उल्झनहरु आउँछन,त्यसलाई चिर्दै काम गर्दै अगाडि बढनुपर्छ । म त्यसैगरी अगाडि बढिरहेको छु, पार्टी कामलाई पनि त्यसै गरी अगाडि बढाईरहेको छु । मलाई आशा छ, अब यो पार्टी रसायन लागाएर दुई पार्टी मिलाएको जस्तो नदेखि रसायन नै भएको एउटै पार्टी र एउटै पार्टीका नेता कार्यकर्ता भएको देखिने छ ।

१ नं प्रदेशको पार्टी प्रमुखको रुपमा यहाँले के. कस्ता काम अगाडि बढाई रहनुभएको छ ?

धेरै कुरा गर्न सोच्दा सोच्दै पनि अहिले सम्म मुलत एकिकरणकै काम टुङग्याउने काममा हाम्रो समय बित्यो । जिल्ला कमिटी बनाउने काम सकियको छ, गाउँ, नगर कमिटीहरु बनाउने र प्रदेश कमिटीलाई कार्य बिभाजन गर्ने काम बाँकि छ । यसको कार्य बिभाजन गर्दा सचिवालय बनाउने, बिभागिय कामको जिम्मेवारी तोक्ने,बिभागहरु बनाउने, कार्यलय बनाउने र कामहरुलाई ब्यबस्थित ढंगले लाने काममा अब हामी लाग्ने छौ । केहि कुरा केन्द्रीय स्तरबाटै नीतिगत निर्णय गर्न बाँकिभएर काम सकिएका छैनन् भने धेरै काम साँगठानीक एकता गर्ने कामको ब्यस्तताले गर्दा प्रदेशको जिम्मेवारी तय गर्ने काम सम्पन्न गर्न ढिला भैरहेको छ । अब हामी हाम्रा जननिर्बाचित प्रतिनिधिहरुले जनताको काम के कसरी गरिरहेका छन त्यो कुरा हेरेर समिक्षा गरेर राम्रो भएका ठाउँमा थप राम्रो पार्न र नराम्रो भएका ठाउँमा सुधार गरेर प्रभाबकारी काम गराउन लाग्ने छौ भने अर्को तिर मालेमाबादको मार्गदर्शनमा हाम्रो ठोस बस्तुगत परिस्थितिमा त्यसलाई मौलिक ढंगले कसरी संयोजन गर्न सकिन्छ गर्नुपर्छ । नेपालको समाजबादी बाटो कस्तो हुन्छ, समाजबादको आधार निमार्ण गर्नकालागि शिक्षा, स्वास्थ्य,सामाजिक क्षेत्रका के के हुन, बिकास निमार्णका काम के कसरी गर्नुपर्छ भन्ने लगाएतका योजना अब हामी बनाउँछौ । निर्बाचित निकायहरुलाई प्रभाबकारी बनाउने काममा पुरै ध्यान दिने छौ । स्थानिय र प्रदेश सरकारका प्रतिनिधि र कार्यकर्ताहरुलाई प्रशिक्षण दिने, तदनुरुपका योजना बनाउने कार्यान्वयनमा लैजाने लगाएतका काम योजनाबद्ध रुपले गर्नेछौ ।

पार्टी भित्र अहिले पनि शैद्धान्ति, बैचारिक र कार्यक्रमीक रुपमै भिन्न मतहरु छन,त्यसले गर्दा पार्टीमा अनुसाशन हिन काम भैरहेका छन,त्यसले पार्टीमा समस्या पारिरहेको छ भन्ने सुनिन्छ साँच्चै यस्तै छ पार्टी भित्र ?

हाम्रो पार्टीमा मात्र होइन पुँजिबादी पार्टी नेपाली काँग्रेसमा पनि खास खास बेलामा यस्ता समस्याहरु देखिने गरेका छन । हुन त मल्टि पार्टी डेमोक्रेसिमा खासखास बेला पक्षबिपक्ष देखिनु स्वभाविक नै मानिन्छ किनकि हामी कम्युनिष्ट पार्टी भित्र पनि चुन्ने चुनिने लोकतान्त्रिक अभ्यास गरीरहेका छौ । यस्तो बेला यस्ता समस्याहरु आउनु स्वभाबिक नै मान्नुपर्छ । यस्तो बेलामा कहिले बिचारमा आधारित भएर, कहिले नीति, शिदान्तमा आधारित भएर, कहिले कार्यक्रममा आधारित भएर, कहिले नेतृत्व कसलाई बनाउने भन्ने आधारमा, कहिले ब्यत्तिगत स्वास्र्थका आधा।मा समेत बिचार समुह बन्ने,नेता केन्द्रीत भएर बाँडिने त्यसका आधारमा पार्टीभित्र निर्बाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्ने हुन्छ । यसो हुनु अस्वभाबिक हैन तर खास समय सकियपछि अर्थात निर्बाचनमा प्रतिस्पर्धा भएर मतपरिणाम आइसकेपछि चुन्ने चुनिनेकाम सम्पन्न भैसकेपछि चाहिँ पहिलेकै तुष पालिरहेने त्यो ढंगले प्रस्तुत हुने,यो हिजोे यता थियो, यो हिजो त्यता थियो भन्ने र त्यसबाट गाइडेड भएर ब्यबहार गर्ने कुरा राम्रो होइन । यस्तो नहुनु राम्रो हो तर नेपालका सबै पार्टीहरुमा यो समस्या छ,यसले आम पार्टीमा समास्या पारेको पनि छ । तर पनि हाम्रो पार्टीमा यो अहिले यसस्या छ । निर्बाचनमा हारजित भएपछि चुन्ने चुनिने काम सम्पन्न भएपछि पार्टीको अपिसियल नीति, निर्णय र लाईनहरु जे हुन त्यसको पक्षमा सबैले हिँडनुपर्छ भन्ने कुराको हेक्का सबैले राख्नुपर्छ । चुनिनेले पनि अहंकार राख्नुहुँर्दैन, हार्नेले पनि रिसिबि र तुष राख्नुहुँदैन । एकले अर्कालाई हेला होचो गर्ने अनाबाश्यक टिप्पणीहरु गर्ने काम गर्नुहुँदैन । कसैले पनि पार्टीको हितमा असर पु¥याउने काम गर्नुहुँदैन । यद्यपि यो समस्या हाम्रो प्रदेशमा पनि छ तर यसले हामीलाई असर गर्ने पार्टीका कामै बिगार्ने,जबजमै समस्या पार्ने गरिका छैनन् । हिजो हामीले एउटा शैद्धान्तिक धरातलमा पार्टी कार्यकर्तालाई दिक्षित ग¥यौ । त्यो बेला हामीसँग जननेता मदन भण्डारिले प्रतिपादन गर्नुभएको जनताको बहुदलिय जनबादको कार्यक्रम थियो, त्यहि शैद्धान्तिक कार्यक्रमको आलोकमा राजनीतिक कार्यनीति स्पष्ट रुपले अगाडि बढेको थियो । अहिले दुई पार्टी एक गर्ने सन्दर्भमा हामीले त्यसैको निरन्तरताको रुपमा दुबैको हित र बिचारमा आधारित भएर जनताको जनबाद भनेका छौ । तर राजनीतिक रुपमा यसको औचित्य स्थापित गर्न सकेका छैनौ । एउटा जिबन्त पार्टीभित्र यस्तो हुन्छ । तर हामी यो समस्यालाई पर्गेल्नै नसक्ने अबस्थामा भने छैनौ । यो कुरा यहि उपनिर्बाचनबाट पनि के प्रस्ट हुन्छ भने पार्टीले लिएको अफिसिएल लाइनलाई सबैले मान्छन, पार्टीले दिएको निर्देशन हुबहु कार्यान्वयन हुन्छ, पार्टीको नीति,बिचार र कार्यक्रम सबैले बोक्छन, पार्टीले लिएको अडानमा सबै एक जुटहुन्छन र पार्टीको हितमा सबै एक हुन्छन । कतिपय पार्टी नेता कार्यकर्ता ब्यत्तिगत स्वार्थकालागि निश्चित समुह र नेतालाई जोडने, नीतिगत लेप लगाउने,ढाकछोपहरु गर्ने र त्यस्ता बिभाजनबाट आफना स्वार्थपुरा गर्ने कोसिसहरु थुप्रै देखापरेका छन । यस्ता समस्याको अन्त्यकोलागि अध्यक्षको नाताले म बिना आग्रह पुर्बाग्रह हरपल लागिरहेको छु,सिँगो पार्टी लागिरहेको छ, म सबैलाई बिश्वास दिलाउन चाहन्छु कि हामी यस्ता कुराको अन्त्य गरेरै छाडछौ । १ नं प्रदेशमा अहिले यस्तो छैन हुनपनि दिईने छैन,पहिले भैरहेकालाई पनि न्यूनिकरण गर्दै लगिरहेका छौ ।

अहिले पनि नेकपा भित्र एउटै पार्टीकै जस्तो ब्यबहार एकले अर्कामा गरेजस्तो देखिन्न यसको अन्त्य कसरी होला त ?

यो पार्टीका नेता कार्यकर्ताको अन्र्तघुलनलाई बिभिन्न कार्यक्रम, प्रशिक्षण मार्फत धनिभूत बनाउनुपर्छ , बैचारिक, शैद्धान्तिक र दार्शनिक रुपबाट पार्टी कार्यकर्तालाई दिक्षित गर्ने काम र राजनीतिक रुपबाट दिशानिर्देश गर्ने काम गर्नुपर्छ, महाधिबेशन चाँडोभन्दा चाँडो सम्पन्न गर्नुपर्छ, पार्टी कार्यकर्ताहरुलाई बलसाली नाउनकालागि सयौ पार्टी प्रशिक्षणका कक्षाहरु सञ्चालन गर्नुपर्छ,पार्टीका नेता कार्यकर्तालाई ब्यबहार मार्फत एक अर्कालाई चिन्ने चिनाउने काम गर्नुपर्छ र ब्यबहार बाटै पार्टीलाई सुदृढ गर्नेकाम गर्नुपर्छ । हिजो निर्बाचन लड्ने कुरामा हामी एक आपसमा अन्र्तघुलन भयौ तर शैद्धान्तिक बैचारिक र ब्यबहारिक रुपमा अझ अन्र्तघुलन हुन बाँकि नै छ । अझै दुईपार्टीका बिचमा तलसम्म एकता गर्ने, अन्र्तघुलन गर्ने, शैद्धान्तिकिकरण गर्ने, सँगठन बिस्तार गर्ने र बिकास निमार्णका काममा लगाउन बाँकि नै छ, परिणाम निकाल्न बाँकि नै छ, पार्टीका कमिकमजोरी पहिचाहन गरेर हल गर्ने काम गर्न बाँकि नै छ । यि सबै काम सँगसँगै अगाडि बढाउनुपर्ने छ । पार्टीका जुन कार्यकर्ता हिजो देखि निष्ठापूर्बक इमान्दारिताकासाथ लाग्नुभएको छ, चाहे जिम्मेवारि पाउँदा होस वा नपाउँदा होस उहाँहरु निरन्तर रुपमा पार्टी संगठन र जनताका हितमा लागिरहनुभएको छ ।

नेकपाका नेता कार्यकर्ता नीति, शिद्धान्त, मूल्य, मान्यता र कम्युनिष्ट आचरणमा छैनन्, उनीहरुको अनुसाशन,आचरणमा र बर्गियतामा स्खलन आईरहेको छ, अबसरको न्यायोचित बितरण छैन, बिचार समुहका आधारमा मेरो तेरो भन्ने गरिन्छ, भन्छन नी नेकपाकै नेता कार्यकर्ता त्यस्तै हो ?

यहाँले उठाउनु भएको बिषय प्रति म अलि गम्भिर छु । मैले १ नं प्रदेशको पार्टी अध्यक्ष भएर काम गर्ने सन्दर्भमा के देखिरहेको छु भने मान्छेहरुका निजि स्वार्थहरु पुरा गर्नकालागि अनेक खालका प्रयार र प्रयत्नहरु बिभिन्न ठाउँहरुमा हुनेगरेका छन । पार्टीका उदेद्द पुरा गर्ने भन्ने काम आफ्नो स्वार्थमा गर्ने कतिपय ठाउँमा भैरहेको छ । त्यतिमात्र होइन आफ्ना निजि स्वार्थ पुरा गर्ने नीतिगत लेप लगाउने, गुटले गर्नदिएन भन्ने यसलाई असहयोग गर्नुपर्छ, सफल हुनदिनुहुँदैन भन्ने र देश र जनतालाई धोका दिनेकाम भैरहेको छ । यो निक्कै खतरनाक बिषय हो । त्यसैले मैले पार्टी अध्यक्षको नाताले आफना आकाँक्षा पूर्ति गर्नको लागि पार्टीलाई देखाउने, पार्टीको हित बिपरितका गतिबिधिहरु गर्ने प्रबृत्तिहरुलाई निस्कृय पार्ने नियन्त्रण गर्न काममा आबाश्यक पर्छभने कठोर कदम समेत चाल्ने, पार्टी हितकोलागि काम गर्न योग्य छ तर हिजो यो उ गुटमा थियो उसलाई जिम्मेवारिमा ल्याउनुहुून्न भन्ने कुराको अन्त्य गरी काम गर्ने योग्य कार्यकर्तालाई जिम्मेवारिमा ल्याउने र काम दिने योजना बनाएको छु । त्यसैले अब गुटको लेपनभित्र निजि आकाँक्षाहरु पुर्ति गर्ने काम हाम्रो पार्टीभित्र हुने छैन ।

पार्टी अध्यक्षद्धोयको जिम्मेवारी हेरफेर भएको छ तर पनि पार्टी एकताका सम्पुर्ण काम सम्पन्न हुन सकेका छैनन् किन हो के ले समस्या बनाईरहेको छ ?अहिले सैद्धान्तिक बहस कतिको चल्न थालेको छ त पुर्बतिर ?

अहिले यो बिषयलाई पुर्णरुपमा बन्द गरिएको छ । हिजो तत्कालिन नेकपा एमालेले लिएको नीति,सिद्धान्त र कार्यक्रम जनताको बहुदलिय जनबाद हो भने तत्कालिन नेकपा एमाओबादिले लिएको २१ औ सताब्दिको जनबाद हो । अहिले यी दुबैलाई मिसाएर जनताको जनबाद भनिएको छ । त्यसैले अहिले हामीले लिएर जानेभनेको जनताको जनबाद नै हो, तर यसभित्र जनताको बहुदलिय जनबादकै सार कुराहरु छन । त्यसैले यसलाई अन्यथा ठानिरहनुपर्ने कुृरा छैन । यसको भाबपक्ष पुरै जबजको सिद्धान्त अन्र्तगत नै छ । जनताको जनबादलाई अगाडि बढाउने, समाजबाद उन्मुख नीति र कार्यक्रम बनाउने र त्यसलाई अगाडि बढाएर समाजबाद निमार्ण गर्ने काममा कुनै बिवाद छैन, केहि विवाद भएमा चाँडै हुने महाधिबेशनबाट हल गरिने नै छ, कस्तो नीति लिने हो कस्तो कार्यक्रम अगाडि बढाउने हो भन्ने कुरा त्यो महाधिबेशनले निर्णय गर्ने छ । तर अहिले यसमा बहस छलफल चलाउने बेला भैसकेको छैन ।

पार्टीका बाँकि काम पुरा गर्ने केले ढिला भैरहेको छ त

पार्टी एकताको सम्पुर्ण कामलाई अन्तिम रुप दिने गरि अध्यक्षद्धोय अगाडि बढिरहेको बेला पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको स्वास्थ्यमा केहि समस्या आएको र नेताद्धोयको ब्यस्तता बाहेक कुनै समस्या छैन पार्टी एकताकालागि । त्यसैले अब समयमै यसका बाँकि सबै काम सम्पन्न हुनेछ ।

यसको मतलब पार्टी साँगठानिक काम भैरहेका छन, एकताका काम भैरहेका छन कुनै अलमल छैन भन्न खोज्नुभएको हैन त ?

१ नं प्रदेशमा केहि नीतिगत निर्णयहरु चाहिँ केन्द्रबाट भएपछि गर्दा खेरि राम्रो हुनेभएकाले हामीले केन्द्रको निर्णय पर्खिएर बसेका छौ । किनकि हाम्रा कतिपय नेता कार्यकर्तालाई केन्द्रीय निकायमा राख्नुपर्ने हुन्छ कतिपयलाई जेष्ठ कम्युनिष्ट मञ्चमा राख्नुपर्ने हुन्छ,कतिपयलाई सल्लाहाकार कमिटीमा राख्नुपर्ने हुन्छ, कतिपयलाइ केन्द्रीय बिभागको जिम्मेवारी दिनुपर्ने हुन्छ । त्यस सन्दर्भमा हामीले तल राखौला उहाँहरु माथि पर्नुहोला हामीले हामीले उहाँहरु माथि परिहाल्नुहुन्छ भनेर तल नराखौला माथि उहाँहरु नपर्नुहोला । यसले गर्दा यो बिषयमा माथिको निर्णय भएपछि माथि पर्ने परिहाल्नुहुन्छ नपर्नेलाई तल कसैलाई प्रदेशमा कसैलाई जिल्लामा समेटन सकिन्छ । यसमा माथि अलि ढिलै हुने रहेछ भने त हामी यो काम चाँडै मम्पन्न गरि नै हाल्छौ होइन माथि पनि चाँडै नै हुनेरहेछ भने केहि समय हेरर हामी अगाडि बढने योजनामा छौ । हाम्रा प्राबिधिक समस्या जे जे भएपनि हामीले जति छिटो यो काम हुनुपर्दथ्यो त्यसरी हुन सकेन, यो साँचो हो तर बिग्रि गएको केहि छैन । प्रधानमन्त्री उपचार गरेर स्वास्थ्य भएर फर्किसक्नु भएको छ , अब केहि समय आराम गरेर काममा लाग्नुहुन्छ । यि सबै काम प्रधानमन्त्रीले सु ब्यबस्थित रुपमै सम्पन्न गरिपनि रहनुभएको छ । पार्टी एकताका काम पनि सम्पन्न हुने दिशातर्फ अग्रसर भैरहेको छ, पार्टीका गतिबिधि पनि अगाढि बढिरहेका छन । गति धिमा भए पनि काम भैरहेका छन । दुबै अध्यक्ष रथका दुई पाँग्रा हुनुहुन्छ, उहाँहरु दुबैले एकले अर्कालाई सहयोग पुग्नेगरी मिलेर देश, जनता र पार्टीका काम अगाडि बढाई रहनुभएको छ । १ नं पार्टी प्रदेशको अध्यक्षको नाताले मैले पनि आफ्ना पार्टी गत कामलाई पार्टीगत गतिबिधिलाई सबैको सल्लाहा सुझाबको आधारमा अगाडि बढाईरहेको छु कुनै अलमल कुनै जटिल समस्या छैनन् काम भैरहेका छन । कतिपय नेता कार्यकर्तालाई जिम्मेवारि पुगेको छैन,कतिपय जिम्मेवारीबाट बाहिर रहनुभएको छ, उहाँहरुलाई पार्टीको ¥याङक एण्ड फाएल निर्धारण गरेर छिटो भन्दा छिटो कुनै न कुनै जिम्मेवारी दिएर पार्टी काममा अगाढि बढाउने योजनामा हामी छौ ।

सरकारले अगाढि सारेको सुखि नेपाली समृद्ध नेपाल निमार्णको लक्ष पुरा गर्ने सन्दर्भमा पार्टी र स्थानीय एवं प्रदेश सरकारको संयोजन राम्ररी नभैरहेको, स्थानीय तहमा भ्रष्टाचार बढिरहेको यसलाई पार्टीले नियन्त्रण गर्न नसकेको भन्ने कुरा सुनिनमा आएको छ नी १ नं मा कस्तो छ ?

यो अभियान सरकार बिशेषको मात्र होइन हामी सबैको लक्ष हो र यो सबै नेपालीको लक्ष हुनुपर्छ । यद्यपि यो हाम्रो पार्टीले अगाडि सारेको लक्ष हो । यसलाई पुरा गर्नु सबैको दायित्व हो त्यसमा पनि हाम्रो पार्टी नेतृत्व, हाम्रा पार्टीका नेता कार्यकर्ताको बढि जिम्मेवारी हुन्छ । यसलाई पार्टी नेतृत्व देखि नेता कार्यकर्ता सम्मले स्वीकारेका छन । यसलाई पुरा गर्न पार्टी र सरकारको सन्तुलन मिलाएर अगाडि बढनुपर्छ, त्यो दिशामा पार्टी र सरकार हिँडिसकेका छन । हाम्रो प्रदेशमा पनि यहि ढंगले कामहरु भैरहेका छन । माथि हाम्रा दुबै अध्यक्ष पार्टीको प्रमुखमा हुनुहुन्छ दुबैको साथ पार्टी निमार्ण,सरकार सञ्चालन देखि बिकास निमार्णको काम रहेको छ । हामीले पनि पार्टी र सरकारका कामलाई मिलेरै सम्पन्न गरिरहेका छौ । तथापि हिजो लामो समय सम्म गाउँ, नगर र जिल्लामा पार्टी कमिटी नहुँदा जनप्रतिनिधिहरुले स्वईच्छा चारि रुपले मनोमानि ढंगले कामहरु गर्ने, निजि स्वार्थमा लाग्ने, पार्टीका नाममा अनुचित कार्यहरु गर्ने,बिसंखलित हुने,टिप्पणी गर्ने ठाउँदिने र पार्टीलाई बदनाम गर्ने काम छिटफुट रुपमा भए । तर अहिले पार्टी कमिटीहरु बनिसके पछि स्वभाबिक रुपमा यि कुराहरुमा न्यूनिकरण आएको छ, पार्टीले नियन्त्रण गर्न थालेको छ, यसमा न्यूनिकरण पनि भएर गएको अबस्था छ । जुन कुरा यहाँले समाचारहरुमा पनि लेखिरहनुभएको छ,सुनिरहनुभएको छ । जनताको बहुदलिय जनबाद अर्थात यसलाई अहिले जनताको जनबाद पनि भनिएको छ, यो भने कै जनताको मन जितेर जनताको अभिमत लिएर जनताको मतले निर्बार्चित भएर सरकारमा जाने र पार्टीका घोषणापत्रमा उल्लेख भएका जनताका हितका कार्यक्रमहरुलाई सरकारका मार्फत कार्यान्वयनमा लाने काम पार्टीको हो । यो काम केन्द्रमा केन्द्र सरकारको हुन्छ जसलाई केन्द्रीय पार्टीले गाईड गरीरहेको हुन्छ, निर्देशन गरिरहेको हुन्छ,प्रदेशमा प्रदेशमा मुख्य मन्त्री र मन्त्रीहरुलाई प्रदेश पार्टीले गरिरहेको छुन्छ र गाउँ नगरमा त्यहाँको सरकारलाई त्यहाँकै पार्टी कमिटी नगरकमिटीले गरिरहेको हुन्छ । त्यहाँ कसैले निजि स्वार्थको लागि काम ग¥यो अनुचित काम ग¥यो, भ्रष्टाचार ग¥यो भने ब्यत्ति होइन पार्टी मुछिन्छ त्यसैले त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने कार्य, त्यसलाई सञ्चालन गर्ने कार्य पार्टीको हो । यो कुरा बुझेर पार्टीका नेता कार्यकर्ता र जनप्रतिनिधिहरुले काम गर्नु पर्छ । मैले पाएको जिम्मेवारि पार्टीका कारण पाएको हो यो काम भनेको पार्टीकै काम हो जसले गर्दा म सँधै पार्टी प्रति उत्तरदायि भएर गर्नुपर्छ,पार्टीको सुझाब सल्लाहा र परामर्स एवं निर्देशनमा गर्नुपर्छ, सामुहिक हितकोलागि गर्नुपर्छ भन्ने कुरालाई हाम्रा कतियि नेता कार्यकर्ताले नबुृझदा यस्तो समस्या आएको थियो तर अहिले पार्टी सबै ठाउँमा पुगिसक्यो त्यसैले यस्ता समस्यामा न्यूनिकरण भैरहेको छ । पार्टीले पनि सामुहिक हितकालागि योजना बनाउने सरकारलाई त्यस अनुसारको बिकास निमार्णको काम सम्पन्न गर्न लगाउने काममा जुटनुपर्छ । यो काम हाम्रो प्रदेशमा धनिभूत ढंगले भैरहेका छन । यो ढंगले नेता, कार्यकर्ता, जनप्रतिनिधि र सबै तहका सरकारलाई निर्देश गरिरहेको छ, पार्टीले कमाण्ड गर्न थालेको छ, गर्छ । अब कसैलाई पार्टीको नाममा ब्यत्ति स्वार्थका काममा लाग्न दिईने छैन, भ्रष्टाचार गर्ने, कमाउ धन्दा गर्न छुट दिईने छैन । पार्टी र सरकार साझा जिम्मेवारीमा हुन्छन । तर तीनै तहका सरकारलाई निर्देशन गर्ने, रेगुलेट गर्ने, नियमन, नियन्त्रण गर्ने काम पार्टीले नै गर्नेछ । यो सबै तहमा लागुहुन्छ भन्ने कुृरालाई हामीले बुझनुपर्छ ।

पार्टीले लिएको लक्ष अनुसार स्थानीय र प्रदेश सरकारले काम गरेका छन कि छैनन् त ?

नेकपाका चाय जनप्रतिनिधि हुन चाहे सरकारमा सम्लग्न मन्त्री, मुख्यमन्त्रीहरु हुन कसैले पनि बिगारे नराम्रो काम गरे नेकपाका सबै नेता कार्यकर्ता भ्रष्टाचारमा सम्लग्न भए काम गरेनन् भन्ने कहिँ पनि सुुनिएको छैन देखिएको छैन । बिरोधकालागि बिरोध गर्नेहरुको भनाई बाहेका कुनैपनि जनताले यस्तो टिप्पणी गरेका छैनन् । यसको अर्थ हिजोका सरकारहरुले धेरै बिगार्थे आजका कुनै सकारले बिगार्ने काम गरेका छैनन् । नेकपाका तिनै तहका सरकारहरुले नबिगार्ने मात्र होइन काम गर्ने प्रयत्न पनि गरीरहेको छ । बिभिन्न कारण र समस्याले गर्दा तर काम केहि बिगारेको छैन । राम्रो काम गर्ने उदेश्यकासाथ काम गरिरहेको छ । हामीले जनताका अपेक्षा अनुसार काम गर्न सकेका छैनौ अब गर्नुपर्छ त्यसकालागि बिरोधिका भ्रम चिर्नुपर्छ, किकास निमार्णमा हिजोका हडल्सहरु हटाउनुपर्छ र बिकास निमार्णका काममा तदारुपताकासाथ लाग्नुपर्छ भन्ने कुरा तीनै तहका सरकारले र पार्टी कमिटीहरुले भनिसकेको अबस्था छ । यहि काम पुरा गर्ने यात्रामा योजनामा १ नं पद्रेशमा पनि पार्टी लागिरहेको छ । बरु हामीलाई के समस्या छ भने सिमीत श्रोतसाधनलाई कसरि ब्यबस्थापन गरेर अधिक जनताको हितमा लगाउने भन्ने चुनौति चाहिँ अहिलेको नेकपा र यसका तीनै तहका सरकारहरुलाई छ । यस्को सहि ब्यबस्थापनमा पार्टी लागिरहेको छ ।

जनतालाई सुखि बनाउन कर्मचारितन्त्रले यो सरकारको कामलाई कतिको साथ दिएको छ त ?

नेकपाको सरकारलाई कसरी असफल पार्न सकिन्छ भनेर देशि बिदेशि शत्तिहरु लागिरहेका छन तर त्यसका बिरुद्ध लागेर नेपाल र नेपाली जनताको हितमा लाग्ने शत्तिहरु कर्मचारिहरु पनि यहाँ प्रसस्त छन, देशलाई समृद्धिको दिशामा अगाडि बढाउने ताकत सहितको कर्मचारि, जनप्रतिनिधि,जनता र सरकार यहाँ छन । तर नयो परिबर्तनको चाहानालाई बुझने त्यस अनुरुप हिँडने, सरकारको योजनालाई कार्यान्वयन गर्ने, नयाँ परिबर्तनलाई आत्मसात गर्ने र सरकारका योजना कार्यान्वयन गर्ने कुराको योग्यता क्षमतामा भने धेरै ठाउँमा समस्या छ । यसको अन्त्य नभै र राष्टिय उत्पादकत्वको बृद्धि नभै राष्टिय अर्थतन्त्रलाई मजबुत नपारि अर्थात आयात नघटाई र हाम्रो उत्पादन बढाएर निर्यात नबढाई मुलुक र जनता समृद्ध हुँदैनन् । त्यसैले बिदेशि बस्तुको निर्यात घटाउने र स्वदेशि बस्तुको निर्यात बढाउने काममा सबै लाग्नुपर्छ, अनिमात्र जनता सुखिहुन्छन । त्यसैले जनताको जीबनस्तर राम्रो बनाउने काममा प्रदेश पार्टीले सरकारसँग छलफल गरेर योजना बनाईरहेको छ । मान्छेका सोच,शैलि, आचरण र कार्यशैलिमा परिबर्तन पनि भैरहेका छन । हिजोका सामन्तहरु आज हाक्का हाक्कि अपराधमा सम्लग्न हुन छोडेका छन । हिजोका सामन्ति ब्यबहारहरु बदल्न थालेको छन । गरिब र श्रमिकहरु यो सरकारका कामले उत्साहित गरेको छ,उत्साहित हुन थालेका छन । किनकि जनताका पक्षमा सरकार भएका कारण यस्ता बिक्रिति बिसंगतिको अन्त्य भैरहेको आभाष जनताले गर्नथालेका छन । जुन कुराको पुष्टि अफताब आलम लगाएत अन्य कथित ठुला भनिने खराब ब्यत्तिहरुको गिरफतारी र जेल चलानले गरेको छ ।

नेकपामा निजि स्वार्थ पुरा गर्ने दिन सकियाे : देबराज घिमिरे


देबराज घिमिरे, नेकपा अध्यक्ष ( प्रदेश नं १)

हालै सम्पन्न उपनिर्बाचनमा नेकपाले पहिले एउटै पार्टी हुँदा जितिरहेका केहि महत्वपूर्ण ठाउँहरु गुमायको छ, के कारणले हो ?

हामीले हारेका मात्रै छैनौ पहिले पहिले काँग्रेसले जितिरहेका बलिया बलिया ठाउँमा पनि हामीले अहिले जितेका छौ । प्रतिसतको हिसाबले अहिले पनि हामीले दुई तिहाँई नै जितेका छौ । पार्टी एकता हुँदैमा जितिहाल्ने र पार्टी एकता नहुँदैमा कमजोर भैहाल्ने भन्ने कुरा सरल सिद्धान्त मात्र हो । निर्बाचनमा धेरै फ्याक्टरले काम गर्छन । पार्टी कमिटीहरु जनताको बिचमा कतिको स्थापित छन, सरकाले गरेका कामहरु, निर्णयहरु जनताको बिचमा कतिको प्रभाबकारि ढंगले गैरहेको छ,पार्टीले कतिको पु¥याईरहेका छन, त्यसको परिणाम कतिको आईरहेको छ भन्ने जस्ता प्राबिधिक पक्षहरु पनि जोडिएका हुन्छन । त्यसैले गर्दा अहिलेको परिणामलाई हेर्दा नेकपा धेरै उत्साहित हुने अबस्था पनि छैन र निरुत्साहित नै भैहाल्नुपर्ने अबस्था पनि छैन । तर यो निबाएचनबाट शिक्षा लिएर अब हामीले भोलीकालागि गर्नुपर्ने कामहरु के के हुन कसरी जानुपर्छ भन्ने कुरालाई अलि ध्यानदिनु पर्ने अबस्था छ । जहाँसम्म हाम्रो पार्टीले पहिले जितिरहेका ठाउँहरु किन गुमायो भन्ने कुरा छ यसमा हामी काँहि उम्मेद्धारको विवादले र काँहि पार्टी कमिटी एकता नहुँदाको समस्याले हार हुन पुगेको देखिन्छ ।

१ नं प्रदेशमा नेकपाको अबस्था चाहिँ कस्तो छ त ?

समग्रताका हर्ने हो भने १ नं प्रदेशका नेकपाको अबस्था बिगतमा भन्दा बलियो भएर आएको छ, यसो भनिरहँदा सबैभन्दा बलियो क्षेत्र धरान उपमहानगरपालिका हार्नुभयो नि त कसरी बलियो भयो त पार्टी भन्ने प्रश्न तपाईले गर्न सक्नुहुन्छ,हो यो क्षेत्र हार्नु हाम्रालागि ठुलो घाटा हो, ठुलो क्षति हो, यसले हामीलाई गम्भिर पनि बनाएको छ, ठुुलो लेसन पनि दिएको छ तर यहाँ हाम्रो पार्टी कमजोर भएर जनताले हामीलाई नपत्याएर, हेला गरेर हारेका हैनौ । यहाँ हार्नुका पछाडि यहाँ पार्टी एकता गर्ने कार्य ढिला भयो, यहाँ उपनिर्बाचन छ पार्टी एकताका काम सम्पन्न गरीहाल्नुपर्छ भनेर काम गर्ने खोज्दा खोज्दै आन्तरिक विवादका कारणले पार्टी कमिटी बनाउने र जनतामा जाँदा सिँगो पार्टी कमिटी जोश र उत्साहाका साथ जाने काममा ढिलाई भयो यो एउटा कारण बन्यो भने अर्को हामीले त्यहाँ सँधै जितिरहेकै ठाउँ हो जितिहालिन्छ नी भन्ने अतिबिश्वासले पनि समस्या भयो । किनकि त्यहाँको स्थानिय पार्टी कमिटीले त्यहाँको बस्तुस्थिति बुझने, कमिकमजोरिहरु सच्याउने, बिरोधिका भ्रमहरु चिर्ने यसमा आफुले नसकेको अबस्थामा माथिल्लो कमिटीलाई रिपोटिङ गर्ने, तदनुरुपका चुनाबि रणनीतिहरु बनाउने काम समयमा भएनन् माथिल्लो कमिटीलाई पनि थाहा दिईएन । जुन बेला हामीलाई त्यस्ता कमिकमजोरिहरु थाहा भयो जुन अबस्थामा समय सकिसकेको थियो,छोटो समयमा ति कुराहरुको ब्यबस्थापन गर्न सकिएन । त्यसैले गर्दा हामीले धरान हार्न पुग्यौ तर त्यहाँ हार खेप्नुपरे पनि काँग्रेसको गढ क्षेत्र पाँचथरको फाल्गुनन्द गाउँपालिका र फिदिम नगरपालिकाको वडामा र धरानकै वडा नं ७ को वडा अध्यक्षमा हामीले नै जितेका छौ । भोजपुर,खोटाङ लगाएत पुर्बका अन्य सबै ठाउँमा हामीले नै जितेका छौ । देशका अन्य क्षेत्रका धेरै जसो ठाउँ हामीले नै जितेका छौ । यसका पछाडिका कारण पार्टीको लोकप्रीयता, हाम्रो सरकारले गरेका बिकास निमार्णका काम जनहितका कामलाई हामीले जस्ताको तस्तै जनतामा लानसक्यो, त्यहाँको पार्टी कमिटीले मेहनतका साथ काम ग¥यो,सरकारका काम, पार्टीको अबस्था र कामलाई बुझाउन सफल भयो फलस्वरुप त्यहाँ हामीले निर्बाचन शानदार रुपमा जित्यौ । यसबाट के बुझनुपर्छ भने हामी कमजोर भएर हाम्रो सरकारले काम नगरेर, पार्टी कमजोर भएर हामीले कहिँ पनि हारेका हैनौ बरु के हो भने जहाँ हामीले मेहनतकासाथ काम ग¥यो, एकताबद्ध भएर काम ग¥यौ,जहाँ समयमा कमिटीहरु बनेर नेताकार्यकर्ता आफनो दायित्वपुरा गर्न राम्ररी लागे, कमिटीहरुले जनताको बिश्वास जितेर काम गर्न सके, बिरोधिका भ्रम चिर्न सके, पार्टी र सरकारका काम कुरालाई जनतामा घनिभूत ढंगले लान सके त्यहाँ हामीले सबै ठाउँमा जितेका छौ । त्यसो हुन नसकेका ठाउँमा हामीले पराजय भोगका छौ । यो पराजयबाट हामीले सबक सिकेका छौ, शिक्षा आर्जन गरेका छौ, जुन शिक्षाका आधारमा हामी भोलिका दिनमा पार्टीलाई बलसालि बनाउने छौ, जनआधारित बनाउने छौ,पार्टी कमिटीहरुलाई त्यसै अनुसार परिचालन गर्ने छौ र भोलिका दिनमा नेकपालाई जनताको भरपर्दो र बलियो पार्टी बनाउँदै सबै क्षेत्रमा निर्बाचन जित्न सक्ने गरीको तयारी गर्छौ, त्यहि अनुसारको रणनीति बनाउँछौ । यो निर्बाचनबाट परेको धक्काको सामना गर्दै गुमेका ठाउँहरु आगामि निर्बाचनमा जस्ताको तस्तै ल्याउने गरीका योजना बनाएर काम गर्ने छौ ।

दुईपार्टीका नेताकार्यकर्ता बिचको अन्र्तघुलन चाहिँ कतिको छ तपाईलाई काम गर्न कतिको सजह छ ?

हामीले साँगठानिक एकताका कामहरु भखर भखर मात्रै सक्दैहौ । १ नं प्रदेशमा १४ वटा जिल्ला छन, एक महानगरपालिका छ, त्यसलाई पनि पार्टीले जिल्ला कमिटी सरहको मान्यता दिएको छ यसो गर्दा १५ वटा जिल्ला भए । यसमध्य ताप्लेजुङ, इलाम, पाँचथर र झापा जस्ता जिल्लाहरुमा पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरुको अन्र्तघुलनको का राम्ररी नै अगाडि बढिरहेको छ । त्यहाँ अहिलेका सामुहिक बिषयकाहरु, पार्टीको भाबि कार्यदिशा के हो, हाम्रा तात्कालिक कार्यभारहरु के हुन,तात्कालिक र दिर्घकालिन योजना कस्ता बनाउनुपर्छ भन्ने बारेका जिल्ला तहका प्रशिक्षणका कार्यक्रमहरु सम्पन्न भएका छन, क्षेत्रिय र प्रदेश स्तरका पनि प्रशिक्षणहरु भैसकेका छन । गाउँ र नगरका टोलटोलमा पनि सकिएका छन । यसले हाम्रो पार्टी नेकपाका नेता कार्यकर्तामा अन्र्तघुलनको मात्रा बढेको छ, एकले अर्कालाई चिन्ने र बुझने अबसर मिलेको छ, हिजो फरक फरक नीति, सिद्धान्त, बिचार, कार्यशैलि र ब्यबहारबाट आएका दुई पार्टी एक हुँदा यसका नेताकार्यकर्ता बिचमा भाबनान्मक एकता हुन केहि समय लागेको मात्रै हो, अहिले दुई पार्टीका नेताकार्यकर्ताका बिचमा उठ बस बिचार बिमर्स भैरको हुनाले अन्र्तघुलनको समस्या छैन । एक अर्कामा अन्र्तघुलित भैसकेका छन । अझ यसलाई घनिभूत बनाउन पार्टी स्कूल बिभागले नै करिकुलम बनाएर त्यसैका आधारमा तल प्रशिक्षणहरु दिने र त्यसकै आधारमा योजना बनाएर पार्टी काममा लगाउने गर्नुपर्छ । यस्ता काम कुराले अन्र्तघुलनलाई अझ बलियो बनाउँने छ । अब पार्टी एकताका काम करिब करिब टुङगिएको अबस्था छ, केहि थोरै बाँकि काम अब चाँडै सकिन्छ । यो एक भएको पार्टीलाई बैचारिक, शैद्धान्तिक रुपबाट अगाडि बढाउने, कार्यकर्ताहरुलाई प्रशिक्षित गर्ने र राजनीतिक रुपबाट दिशानिर्देश गर्ने काम बाँकि छ । यो काम हामी अधिबेशन र महाधिबेशनबाट सम्पन्न गर्छौ । त्यसले आम नेताकार्यकर्ता बिच भाबनात्मक एकता बढछ, नेता कार्यकर्ताका बिच अन्र्तघुलन कायम गर्छ र पार्टीलाई ब्यबस्थित र सुदृढ बनाएर लैजान्छ । यसर्थ हामी बिचमा र हाम्रा कार्यकर्ताको बिचमा कुनै समस्या छैन, मलाई काम गर्न पनि कुनै कठिनाई छैन सबैको सहयोग नै छ । सामुहिक काम गर्दा सानातिना समस्या, उल्झनहरु आउँछन,त्यसलाई चिर्दै काम गर्दै अगाडि बढनुपर्छ । म त्यसैगरी अगाडि बढिरहेको छु, पार्टी कामलाई पनि त्यसै गरी अगाडि बढाईरहेको छु । मलाई आशा छ, अब यो पार्टी रसायन लागाएर दुई पार्टी मिलाएको जस्तो नदेखि रसायन नै भएको एउटै पार्टी र एउटै पार्टीका नेता कार्यकर्ता भएको देखिने छ ।

१ नं प्रदेशको पार्टी प्रमुखको रुपमा यहाँले के. कस्ता काम अगाडि बढाई रहनुभएको छ ?

धेरै कुरा गर्न सोच्दा सोच्दै पनि अहिले सम्म मुलत एकिकरणकै काम टुङग्याउने काममा हाम्रो समय बित्यो । जिल्ला कमिटी बनाउने काम सकियको छ, गाउँ, नगर कमिटीहरु बनाउने र प्रदेश कमिटीलाई कार्य बिभाजन गर्ने काम बाँकि छ । यसको कार्य बिभाजन गर्दा सचिवालय बनाउने, बिभागिय कामको जिम्मेवारी तोक्ने,बिभागहरु बनाउने, कार्यलय बनाउने र कामहरुलाई ब्यबस्थित ढंगले लाने काममा अब हामी लाग्ने छौ । केहि कुरा केन्द्रीय स्तरबाटै नीतिगत निर्णय गर्न बाँकिभएर काम सकिएका छैनन् भने धेरै काम साँगठानीक एकता गर्ने कामको ब्यस्तताले गर्दा प्रदेशको जिम्मेवारी तय गर्ने काम सम्पन्न गर्न ढिला भैरहेको छ । अब हामी हाम्रा जननिर्बाचित प्रतिनिधिहरुले जनताको काम के कसरी गरिरहेका छन त्यो कुरा हेरेर समिक्षा गरेर राम्रो भएका ठाउँमा थप राम्रो पार्न र नराम्रो भएका ठाउँमा सुधार गरेर प्रभाबकारी काम गराउन लाग्ने छौ भने अर्को तिर मालेमाबादको मार्गदर्शनमा हाम्रो ठोस बस्तुगत परिस्थितिमा त्यसलाई मौलिक ढंगले कसरी संयोजन गर्न सकिन्छ गर्नुपर्छ । नेपालको समाजबादी बाटो कस्तो हुन्छ, समाजबादको आधार निमार्ण गर्नकालागि शिक्षा, स्वास्थ्य,सामाजिक क्षेत्रका के के हुन, बिकास निमार्णका काम के कसरी गर्नुपर्छ भन्ने लगाएतका योजना अब हामी बनाउँछौ । निर्बाचित निकायहरुलाई प्रभाबकारी बनाउने काममा पुरै ध्यान दिने छौ । स्थानिय र प्रदेश सरकारका प्रतिनिधि र कार्यकर्ताहरुलाई प्रशिक्षण दिने, तदनुरुपका योजना बनाउने कार्यान्वयनमा लैजाने लगाएतका काम योजनाबद्ध रुपले गर्नेछौ ।

पार्टी भित्र अहिले पनि शैद्धान्ति, बैचारिक र कार्यक्रमीक रुपमै भिन्न मतहरु छन,त्यसले गर्दा पार्टीमा अनुसाशन हिन काम भैरहेका छन,त्यसले पार्टीमा समस्या पारिरहेको छ भन्ने सुनिन्छ साँच्चै यस्तै छ पार्टी भित्र ?

हाम्रो पार्टीमा मात्र होइन पुँजिबादी पार्टी नेपाली काँग्रेसमा पनि खास खास बेलामा यस्ता समस्याहरु देखिने गरेका छन । हुन त मल्टि पार्टी डेमोक्रेसिमा खासखास बेला पक्षबिपक्ष देखिनु स्वभाविक नै मानिन्छ किनकि हामी कम्युनिष्ट पार्टी भित्र पनि चुन्ने चुनिने लोकतान्त्रिक अभ्यास गरीरहेका छौ । यस्तो बेला यस्ता समस्याहरु आउनु स्वभाबिक नै मान्नुपर्छ । यस्तो बेलामा कहिले बिचारमा आधारित भएर, कहिले नीति, शिदान्तमा आधारित भएर, कहिले कार्यक्रममा आधारित भएर, कहिले नेतृत्व कसलाई बनाउने भन्ने आधारमा, कहिले ब्यत्तिगत स्वास्र्थका आधा।मा समेत बिचार समुह बन्ने,नेता केन्द्रीत भएर बाँडिने त्यसका आधारमा पार्टीभित्र निर्बाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्ने हुन्छ । यसो हुनु अस्वभाबिक हैन तर खास समय सकियपछि अर्थात निर्बाचनमा प्रतिस्पर्धा भएर मतपरिणाम आइसकेपछि चुन्ने चुनिनेकाम सम्पन्न भैसकेपछि चाहिँ पहिलेकै तुष पालिरहेने त्यो ढंगले प्रस्तुत हुने,यो हिजोे यता थियो, यो हिजो त्यता थियो भन्ने र त्यसबाट गाइडेड भएर ब्यबहार गर्ने कुरा राम्रो होइन । यस्तो नहुनु राम्रो हो तर नेपालका सबै पार्टीहरुमा यो समस्या छ,यसले आम पार्टीमा समास्या पारेको पनि छ । तर पनि हाम्रो पार्टीमा यो अहिले यसस्या छ । निर्बाचनमा हारजित भएपछि चुन्ने चुनिने काम सम्पन्न भएपछि पार्टीको अपिसियल नीति, निर्णय र लाईनहरु जे हुन त्यसको पक्षमा सबैले हिँडनुपर्छ भन्ने कुराको हेक्का सबैले राख्नुपर्छ । चुनिनेले पनि अहंकार राख्नुहुँर्दैन, हार्नेले पनि रिसिबि र तुष राख्नुहुँदैन । एकले अर्कालाई हेला होचो गर्ने अनाबाश्यक टिप्पणीहरु गर्ने काम गर्नुहुँदैन । कसैले पनि पार्टीको हितमा असर पु¥याउने काम गर्नुहुँदैन । यद्यपि यो समस्या हाम्रो प्रदेशमा पनि छ तर यसले हामीलाई असर गर्ने पार्टीका कामै बिगार्ने,जबजमै समस्या पार्ने गरिका छैनन् । हिजो हामीले एउटा शैद्धान्तिक धरातलमा पार्टी कार्यकर्तालाई दिक्षित ग¥यौ । त्यो बेला हामीसँग जननेता मदन भण्डारिले प्रतिपादन गर्नुभएको जनताको बहुदलिय जनबादको कार्यक्रम थियो, त्यहि शैद्धान्तिक कार्यक्रमको आलोकमा राजनीतिक कार्यनीति स्पष्ट रुपले अगाडि बढेको थियो । अहिले दुई पार्टी एक गर्ने सन्दर्भमा हामीले त्यसैको निरन्तरताको रुपमा दुबैको हित र बिचारमा आधारित भएर जनताको जनबाद भनेका छौ । तर राजनीतिक रुपमा यसको औचित्य स्थापित गर्न सकेका छैनौ । एउटा जिबन्त पार्टीभित्र यस्तो हुन्छ । तर हामी यो समस्यालाई पर्गेल्नै नसक्ने अबस्थामा भने छैनौ । यो कुरा यहि उपनिर्बाचनबाट पनि के प्रस्ट हुन्छ भने पार्टीले लिएको अफिसिएल लाइनलाई सबैले मान्छन, पार्टीले दिएको निर्देशन हुबहु कार्यान्वयन हुन्छ, पार्टीको नीति,बिचार र कार्यक्रम सबैले बोक्छन, पार्टीले लिएको अडानमा सबै एक जुटहुन्छन र पार्टीको हितमा सबै एक हुन्छन । कतिपय पार्टी नेता कार्यकर्ता ब्यत्तिगत स्वार्थकालागि निश्चित समुह र नेतालाई जोडने, नीतिगत लेप लगाउने,ढाकछोपहरु गर्ने र त्यस्ता बिभाजनबाट आफना स्वार्थपुरा गर्ने कोसिसहरु थुप्रै देखापरेका छन । यस्ता समस्याको अन्त्यकोलागि अध्यक्षको नाताले म बिना आग्रह पुर्बाग्रह हरपल लागिरहेको छु,सिँगो पार्टी लागिरहेको छ, म सबैलाई बिश्वास दिलाउन चाहन्छु कि हामी यस्ता कुराको अन्त्य गरेरै छाडछौ । १ नं प्रदेशमा अहिले यस्तो छैन हुनपनि दिईने छैन,पहिले भैरहेकालाई पनि न्यूनिकरण गर्दै लगिरहेका छौ ।

अहिले पनि नेकपा भित्र एउटै पार्टीकै जस्तो ब्यबहार एकले अर्कामा गरेजस्तो देखिन्न यसको अन्त्य कसरी होला त ?


यो पार्टीका नेता कार्यकर्ताको अन्र्तघुलनलाई बिभिन्न कार्यक्रम, प्रशिक्षण मार्फत धनिभूत बनाउनुपर्छ , बैचारिक, शैद्धान्तिक र दार्शनिक रुपबाट पार्टी कार्यकर्तालाई दिक्षित गर्ने काम र राजनीतिक रुपबाट दिशानिर्देश गर्ने काम गर्नुपर्छ, महाधिबेशन चाँडोभन्दा चाँडो सम्पन्न गर्नुपर्छ, पार्टी कार्यकर्ताहरुलाई बलसाली नाउनकालागि सयौ पार्टी प्रशिक्षणका कक्षाहरु सञ्चालन गर्नुपर्छ,पार्टीका नेता कार्यकर्तालाई ब्यबहार मार्फत एक अर्कालाई चिन्ने चिनाउने काम गर्नुपर्छ र ब्यबहार बाटै पार्टीलाई सुदृढ गर्नेकाम गर्नुपर्छ । हिजो निर्बाचन लड्ने कुरामा हामी एक आपसमा अन्र्तघुलन भयौ तर शैद्धान्तिक बैचारिक र ब्यबहारिक रुपमा अझ अन्र्तघुलन हुन बाँकि नै छ । अझै दुईपार्टीका बिचमा तलसम्म एकता गर्ने, अन्र्तघुलन गर्ने, शैद्धान्तिकिकरण गर्ने, सँगठन बिस्तार गर्ने र बिकास निमार्णका काममा लगाउन बाँकि नै छ, परिणाम निकाल्न बाँकि नै छ, पार्टीका कमिकमजोरी पहिचाहन गरेर हल गर्ने काम गर्न बाँकि नै छ । यि सबै काम सँगसँगै अगाडि बढाउनुपर्ने छ । पार्टीका जुन कार्यकर्ता हिजो देखि निष्ठापूर्बक इमान्दारिताकासाथ लाग्नुभएको छ, चाहे जिम्मेवारि पाउँदा होस वा नपाउँदा होस उहाँहरु निरन्तर रुपमा पार्टी संगठन र जनताका हितमा लागिरहनुभएको छ ।

नेकपाका नेता कार्यकर्ता नीति, शिद्धान्त, मूल्य, मान्यता र कम्युनिष्ट आचरणमा छैनन्, उनीहरुको अनुसाशन,आचरणमा र बर्गियतामा स्खलन आईरहेको छ, अबसरको न्यायोचित बितरण छैन, बिचार समुहका आधारमा मेरो तेरो भन्ने गरिन्छ, भन्छन नी नेकपाकै नेता कार्यकर्ता त्यस्तै हो ?

यहाँले उठाउनु भएको बिषय प्रति म अलि गम्भिर छु । मैले १ नं प्रदेशको पार्टी अध्यक्ष भएर काम गर्ने सन्दर्भमा के देखिरहेको छु भने मान्छेहरुका निजि स्वार्थहरु पुरा गर्नकालागि अनेक खालका प्रयार र प्रयत्नहरु बिभिन्न ठाउँहरुमा हुनेगरेका छन । पार्टीका उदेद्द पुरा गर्ने भन्ने काम आफ्नो स्वार्थमा गर्ने कतिपय ठाउँमा भैरहेको छ । त्यतिमात्र होइन आफ्ना निजि स्वार्थ पुरा गर्ने नीतिगत लेप लगाउने, गुटले गर्नदिएन भन्ने यसलाई असहयोग गर्नुपर्छ, सफल हुनदिनुहुँदैन भन्ने र देश र जनतालाई धोका दिनेकाम भैरहेको छ । यो निक्कै खतरनाक बिषय हो । त्यसैले मैले पार्टी अध्यक्षको नाताले आफना आकाँक्षा पूर्ति गर्नको लागि पार्टीलाई देखाउने, पार्टीको हित बिपरितका गतिबिधिहरु गर्ने प्रबृत्तिहरुलाई निस्कृय पार्ने नियन्त्रण गर्न काममा आबाश्यक पर्छभने कठोर कदम समेत चाल्ने, पार्टी हितकोलागि काम गर्न योग्य छ तर हिजो यो उ गुटमा थियो उसलाई जिम्मेवारिमा ल्याउनुहुून्न भन्ने कुराको अन्त्य गरी काम गर्ने योग्य कार्यकर्तालाई जिम्मेवारिमा ल्याउने र काम दिने योजना बनाएको छु । त्यसैले अब गुटको लेपनभित्र निजि आकाँक्षाहरु पुर्ति गर्ने काम हाम्रो पार्टीभित्र हुने छैन ।

पार्टी अध्यक्षद्धोयको जिम्मेवारी हेरफेर भएको छ तर पनि पार्टी एकताका सम्पुर्ण काम सम्पन्न हुन सकेका छैनन् किन हो के ले समस्या बनाईरहेको छ ?

अहिले यो बिषयलाई पुर्णरुपमा बन्द गरिएको छ । हिजो तत्कालिन नेकपा एमालेले लिएको नीति,सिद्धान्त र कार्यक्रम जनताको बहुदलिय जनबाद हो भने तत्कालिन नेकपा एमाओबादिले लिएको २१ औ सताब्दिको जनबाद हो । अहिले यी दुबैलाई मिसाएर जनताको जनबाद भनिएको छ । त्यसैले अहिले हामीले लिएर जानेभनेको जनताको जनबाद नै हो, तर यसभित्र जनताको बहुदलिय जनबादकै सार कुराहरु छन । त्यसैले यसलाई अन्यथा ठानिरहनुपर्ने कुृरा छैन । यसको भाबपक्ष पुरै जबजको सिद्धान्त अन्र्तगत नै छ । जनताको जनबादलाई अगाडि बढाउने, समाजबाद उन्मुख नीति र कार्यक्रम बनाउने र त्यसलाई अगाडि बढाएर समाजबाद निमार्ण गर्ने काममा कुनै बिवाद छैन, केहि विवाद भएमा चाँडै हुने महाधिबेशनबाट हल गरिने नै छ, कस्तो नीति लिने हो कस्तो कार्यक्रम अगाडि बढाउने हो भन्ने कुरा त्यो महाधिबेशनले निर्णय गर्ने छ । तर अहिले यसमा बहस छलफल चलाउने बेला भैसकेको छैन ।

पार्टीका बाँकि काम पुरा गर्ने केले ढिला भैरहेको छ त ?

पार्टी एकताको सम्पुर्ण कामलाई अन्तिम रुप दिने गरि अध्यक्षद्धोय अगाडि बढिरहेको बेला पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको स्वास्थ्यमा केहि समस्या आएको र नेताद्धोयको ब्यस्तता बाहेक कुनै समस्या छैन पार्टी एकताकालागि । त्यसैले अब समयमै यसका बाँकि सबै काम सम्पन्न हुनेछ ।

यसको मतलब पार्टी साँगठानिक काम भैरहेका छन, एकताका काम भैरहेका छन कुनै अलमल छैन भन्न खोज्नुभएको हैन त ?

१ नं प्रदेशमा केहि नीतिगत निर्णयहरु चाहिँ केन्द्रबाट भएपछि गर्दा खेरि राम्रो हुनेभएकाले हामीले केन्द्रको निर्णय पर्खिएर बसेका छौ । किनकि हाम्रा कतिपय नेता कार्यकर्तालाई केन्द्रीय निकायमा राख्नुपर्ने हुन्छ कतिपयलाई जेष्ठ कम्युनिष्ट मञ्चमा राख्नुपर्ने हुन्छ,कतिपयलाई सल्लाहाकार कमिटीमा राख्नुपर्ने हुन्छ, कतिपयलाइ केन्द्रीय बिभागको जिम्मेवारी दिनुपर्ने हुन्छ । त्यस सन्दर्भमा हामीले तल राखौला उहाँहरु माथि पर्नुहोला हामीले हामीले उहाँहरु माथि परिहाल्नुहुन्छ भनेर तल नराखौला माथि उहाँहरु नपर्नुहोला । यसले गर्दा यो बिषयमा माथिको निर्णय भएपछि माथि पर्ने परिहाल्नुहुन्छ नपर्नेलाई तल कसैलाई प्रदेशमा कसैलाई जिल्लामा समेटन सकिन्छ । यसमा माथि अलि ढिलै हुने रहेछ भने त हामी यो काम चाँडै मम्पन्न गरि नै हाल्छौ होइन माथि पनि चाँडै नै हुनेरहेछ भने केहि समय हेरर हामी अगाडि बढने योजनामा छौ । हाम्रा प्राबिधिक समस्या जे जे भएपनि हामीले जति छिटो यो काम हुनुपर्दथ्यो त्यसरी हुन सकेन, यो साँचो हो तर बिग्रि गएको केहि छैन । प्रधानमन्त्री उपचार गरेर स्वास्थ्य भएर फर्किसक्नु भएको छ , अब केहि समय आराम गरेर काममा लाग्नुहुन्छ । यि सबै काम प्रधानमन्त्रीले सु ब्यबस्थित रुपमै सम्पन्न गरिपनि रहनुभएको छ । पार्टी एकताका काम पनि सम्पन्न हुने दिशातर्फ अग्रसर भैरहेको छ, पार्टीका गतिबिधि पनि अगाढि बढिरहेका छन । गति धिमा भए पनि काम भैरहेका छन । दुबै अध्यक्ष रथका दुई पाँग्रा हुनुहुन्छ, उहाँहरु दुबैले एकले अर्कालाई सहयोग पुग्नेगरी मिलेर देश, जनता र पार्टीका काम अगाडि बढाई रहनुभएको छ । १ नं पार्टी प्रदेशको अध्यक्षको नाताले मैले पनि आफ्ना पार्टी गत कामलाई पार्टीगत गतिबिधिलाई सबैको सल्लाहा सुझाबको आधारमा अगाडि बढाईरहेको छु कुनै अलमल कुनै जटिल समस्या छैनन् काम भैरहेका छन । कतिपय नेता कार्यकर्तालाई जिम्मेवारि पुगेको छैन,कतिपय जिम्मेवारीबाट बाहिर रहनुभएको छ, उहाँहरुलाई पार्टीको ¥याङक एण्ड फाएल निर्धारण गरेर छिटो भन्दा छिटो कुनै न कुनै जिम्मेवारी दिएर पार्टी काममा अगाढि बढाउने योजनामा हामी छौ ।

सरकारले अगाढि सारेको सुखि नेपाली समृद्ध नेपाल निमार्णको लक्ष पुरा गर्ने सन्दर्भमा पार्टी र स्थानीय एवं प्रदेश सरकारको संयोजन राम्ररी नभैरहेको, स्थानीय तहमा भ्रष्टाचार बढिरहेको यसलाई पार्टीले नियन्त्रण गर्न नसकेको भन्ने कुरा सुनिनमा आएको छ नी १ नं मा कस्तो छ ?

यो अभियान सरकार बिशेषको मात्र होइन हामी सबैको लक्ष हो र यो सबै नेपालीको लक्ष हुनुपर्छ । यद्यपि यो हाम्रो पार्टीले अगाडि सारेको लक्ष हो । यसलाई पुरा गर्नु सबैको दायित्व हो त्यसमा पनि हाम्रो पार्टी नेतृत्व, हाम्रा पार्टीका नेता कार्यकर्ताको बढि जिम्मेवारी हुन्छ । यसलाई पार्टी नेतृत्व देखि नेता कार्यकर्ता सम्मले स्वीकारेका छन । यसलाई पुरा गर्न पार्टी र सरकारको सन्तुलन मिलाएर अगाडि बढनुपर्छ, त्यो दिशामा पार्टी र सरकार हिँडिसकेका छन । हाम्रो प्रदेशमा पनि यहि ढंगले कामहरु भैरहेका छन । माथि हाम्रा दुबै अध्यक्ष पार्टीको प्रमुखमा हुनुहुन्छ दुबैको साथ पार्टी निमार्ण,सरकार सञ्चालन देखि बिकास निमार्णको काम रहेको छ । हामीले पनि पार्टी र सरकारका कामलाई मिलेरै सम्पन्न गरिरहेका छौ । तथापि हिजो लामो समय सम्म गाउँ, नगर र जिल्लामा पार्टी कमिटी नहुँदा जनप्रतिनिधिहरुले स्वईच्छा चारि रुपले मनोमानि ढंगले कामहरु गर्ने, निजि स्वार्थमा लाग्ने, पार्टीका नाममा अनुचित कार्यहरु गर्ने,बिसंखलित हुने,टिप्पणी गर्ने ठाउँदिने र पार्टीलाई बदनाम गर्ने काम छिटफुट रुपमा भए । तर अहिले पार्टी कमिटीहरु बनिसके पछि स्वभाबिक रुपमा यि कुराहरुमा न्यूनिकरण आएको छ, पार्टीले नियन्त्रण गर्न थालेको छ, यसमा न्यूनिकरण पनि भएर गएको अबस्था छ । जुन कुरा यहाँले समाचारहरुमा पनि लेखिरहनुभएको छ,सुनिरहनुभएको छ । जनताको बहुदलिय जनबाद अर्थात यसलाई अहिले जनताको जनबाद पनि भनिएको छ, यो भने कै जनताको मन जितेर जनताको अभिमत लिएर जनताको मतले निर्बार्चित भएर सरकारमा जाने र पार्टीका घोषणापत्रमा उल्लेख भएका जनताका हितका कार्यक्रमहरुलाई सरकारका मार्फत कार्यान्वयनमा लाने काम पार्टीको हो । यो काम केन्द्रमा केन्द्र सरकारको हुन्छ जसलाई केन्द्रीय पार्टीले गाईड गरीरहेको हुन्छ, निर्देशन गरिरहेको हुन्छ,प्रदेशमा प्रदेशमा मुख्य मन्त्री र मन्त्रीहरुलाई प्रदेश पार्टीले गरिरहेको छुन्छ र गाउँ नगरमा त्यहाँको सरकारलाई त्यहाँकै पार्टी कमिटी नगरकमिटीले गरिरहेको हुन्छ । त्यहाँ कसैले निजि स्वार्थको लागि काम ग¥यो अनुचित काम ग¥यो, भ्रष्टाचार ग¥यो भने ब्यत्ति होइन पार्टी मुछिन्छ त्यसैले त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने कार्य, त्यसलाई सञ्चालन गर्ने कार्य पार्टीको हो । यो कुरा बुझेर पार्टीका नेता कार्यकर्ता र जनप्रतिनिधिहरुले काम गर्नु पर्छ । मैले पाएको जिम्मेवारि पार्टीका कारण पाएको हो यो काम भनेको पार्टीकै काम हो जसले गर्दा म सँधै पार्टी प्रति उत्तरदायि भएर गर्नुपर्छ,पार्टीको सुझाब सल्लाहा र परामर्स एवं निर्देशनमा गर्नुपर्छ, सामुहिक हितकोलागि गर्नुपर्छ भन्ने कुरालाई हाम्रा कतियि नेता कार्यकर्ताले नबुृझदा यस्तो समस्या आएको थियो तर अहिले पार्टी सबै ठाउँमा पुगिसक्यो त्यसैले यस्ता समस्यामा न्यूनिकरण भैरहेको छ । पार्टीले पनि सामुहिक हितकालागि योजना बनाउने सरकारलाई त्यस अनुसारको बिकास निमार्णको काम सम्पन्न गर्न लगाउने काममा जुटनुपर्छ । यो काम हाम्रो प्रदेशमा धनिभूत ढंगले भैरहेका छन । यो ढंगले नेता, कार्यकर्ता, जनप्रतिनिधि र सबै तहका सरकारलाई निर्देश गरिरहेको छ, पार्टीले कमाण्ड गर्न थालेको छ, गर्छ । अब कसैलाई पार्टीको नाममा ब्यत्ति स्वार्थका काममा लाग्न दिईने छैन, भ्रष्टाचार गर्ने, कमाउ धन्दा गर्न छुट दिईने छैन । पार्टी र सरकार साझा जिम्मेवारीमा हुन्छन । तर तीनै तहका सरकारलाई निर्देशन गर्ने, रेगुलेट गर्ने, नियमन, नियन्त्रण गर्ने काम पार्टीले नै गर्नेछ । यो सबै तहमा लागुहुन्छ भन्ने कुृरालाई हामीले बुझनुपर्छ ।

पार्टीले लिएको लक्ष अनुसार स्थानीय र प्रदेश सरकारले काम गरेका छन कि छैनन् त ?

नेकपाका चाय जनप्रतिनिधि हुन चाहे सरकारमा सम्लग्न मन्त्री, मुख्यमन्त्रीहरु हुन कसैले पनि बिगारे नराम्रो काम गरे नेकपाका सबै नेता कार्यकर्ता भ्रष्टाचारमा सम्लग्न भए काम गरेनन् भन्ने कहिँ पनि सुुनिएको छैन देखिएको छैन । बिरोधकालागि बिरोध गर्नेहरुको भनाई बाहेका कुनैपनि जनताले यस्तो टिप्पणी गरेका छैनन् । यसको अर्थ हिजोका सरकारहरुले धेरै बिगार्थे आजका कुनै सकारले बिगार्ने काम गरेका छैनन् । नेकपाका तिनै तहका सरकारहरुले नबिगार्ने मात्र होइन काम गर्ने प्रयत्न पनि गरीरहेको छ । बिभिन्न कारण र समस्याले गर्दा तर काम केहि बिगारेको छैन । राम्रो काम गर्ने उदेश्यकासाथ काम गरिरहेको छ । हामीले जनताका अपेक्षा अनुसार काम गर्न सकेका छैनौ अब गर्नुपर्छ त्यसकालागि बिरोधिका भ्रम चिर्नुपर्छ, किकास निमार्णमा हिजोका हडल्सहरु हटाउनुपर्छ र बिकास निमार्णका काममा तदारुपताकासाथ लाग्नुपर्छ भन्ने कुरा तीनै तहका सरकारले र पार्टी कमिटीहरुले भनिसकेको अबस्था छ । यहि काम पुरा गर्ने यात्रामा योजनामा १ नं पद्रेशमा पनि पार्टी लागिरहेको छ । बरु हामीलाई के समस्या छ भने सिमीत श्रोतसाधनलाई कसरि ब्यबस्थापन गरेर अधिक जनताको हितमा लगाउने भन्ने चुनौति चाहिँ अहिलेको नेकपा र यसका तीनै तहका सरकारहरुलाई छ । यस्को सहि ब्यबस्थापनमा पार्टी लागिरहेको छ ।

जनतालाई सुखि बनाउन कर्मचारि तन्त्रले यो सरकारको कामलाई कतिको साथ दिएको छ त ?

नेकपाको सरकारलाई कसरी असफल पार्न सकिन्छ भनेर देशि बिदेशि शत्तिहरु लागिरहेका छन तर त्यसका बिरुद्ध लागेर नेपाल र नेपाली जनताको हितमा लाग्ने शत्तिहरु कर्मचारिहरु पनि यहाँ प्रसस्त छन, देशलाई समृद्धिको दिशामा अगाडि बढाउने ताकत सहितको कर्मचारि, जनप्रतिनिधि,जनता र सरकार यहाँ छन । तर नयो परिबर्तनको चाहानालाई बुझने त्यस अनुरुप हिँडने, सरकारको योजनालाई कार्यान्वयन गर्ने, नयाँ परिबर्तनलाई आत्मसात गर्ने र सरकारका योजना कार्यान्वयन गर्ने कुराको योग्यता क्षमतामा भने धेरै ठाउँमा समस्या छ । यसको अन्त्य नभै र राष्टिय उत्पादकत्वको बृद्धि नभै राष्टिय अर्थतन्त्रलाई मजबुत नपारि अर्थात आयात नघटाई र हाम्रो उत्पादन बढाएर निर्यात नबढाई मुलुक र जनता समृद्ध हुँदैनन् । त्यसैले बिदेशि बस्तुको निर्यात घटाउने र स्वदेशि बस्तुको निर्यात बढाउने काममा सबै लाग्नुपर्छ, अनिमात्र जनता सुखिहुन्छन । त्यसैले जनताको जीबनस्तर राम्रो बनाउने काममा प्रदेश पार्टीले सरकारसँग छलफल गरेर योजना बनाईरहेको छ । मान्छेका सोच,शैलि, आचरण र कार्यशैलिमा परिबर्तन पनि भैरहेका छन । हिजोका सामन्तहरु आज हाक्का हाक्कि अपराधमा सम्लग्न हुन छोडेका छन । हिजोका सामन्ति ब्यबहारहरु बदल्न थालेको छन । गरिब र श्रमिकहरु यो सरकारका कामले उत्साहित गरेको छ,उत्साहित हुन थालेका छन । किनकि जनताका पक्षमा सरकार भएका कारण यस्ता बिक्रिति बिसंगतिको अन्त्य भैरहेको आभाष जनताले गर्नथालेका छन । जुन कुराको पुष्टि अफताब आलम लगाएत अन्य कथित ठुला भनिने खराब ब्यत्तिहरुको गिरफतारी र जेल चलानले गरेको छ ।