गठबन्धन सरकार अवसर र चुनौतिको चाङमा


काठमाडौ । कांग्रेसको हठ र आन्तरिक कचिंगलले एमाले, नेकपा एकिकृत समाजबादी,, रास्वपासहितको समिकरणमा बनेको गठबन्धन छोटै समयमा संशय पैदा भएको छ । प्रधानमन्त्री प्रचण्डको काम गर्न नपाए कुनै पनि बेला उथलपुथल गरी दिने कुराले शंसय उत्पन्न गरे पनि एमालेको बुद्धिमक्तापुर्ण कदमले आशा निराशामा परिणत हुन पाएको छैन । तर यो गठबन्धन भत्काउन कांग्रेसले भतिरथ प्रयत्न गरीरहेकोले कतिबेला के हुने हो यसै भन्न सकिने अबस्था पनि छैन । किनकि काँग्रेसले एमालेसँग मिल्ने गरी कुरा अगाडी बढाई रहेको छ भने माओवादीको गठबन्धन परिवर्तनलाई पुरानो गठबन्धनका सहयात्री दलले नै मन पराएका छैनन् ।

Continue reading

नेताको कुरा र प्रचारबढी, काम कम


काठमाडौ । पदमा हुँदा होस वा नहुँदा होस निरन्तरतामा क्रम भंग गरेर राजनैतिक तरंग पैदा गरीरहने नेताका रुपमा चिनिने नेकपा माओबादी केन्द्रका अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले विकास र समृद्धिका सन्दर्भमा, जनताका हितमा काम अघि बढाउन नसके अर्को उथलपुथल गर्न बेर नलगाउने भन्दै अर्को राजनैतिक तरंग पैदा गर्नुभएको छ । राजधानिको एक कार्यक्रममा हालै बोल्दै उहाँले मैले यो कुरा अरूलाई भनेको होइन, मेरै लागि भनेको हो भन्दै यस्तो बताउनुभएको थियो । उहाँले विकास निर्माणको कामलाई गति दिने, सुशासन कायम गर्नेलगायत काम गर्ने भनेर आफूले नयाँ सत्तासमीकरण बनाएको उल्लेख गर्दै ती काम हुन नसके फेरि उथलपुथल गर्न बेर नलाग्ने बताउनु भएको थियो ।

Continue reading

मिल्नै नदिने को–को ?


काठमाडौ । मुलुकमा अहिले वामपन्थिको शत्ति भएको एलाईन्स सरकार छ । जुन सरकार हालै नयाँ समीकरण बनि गठन भएको हो । जसमा नेकपा एमाले, नेकपा माओबादी केन्द्र, नेकपा एकिकृत समाजबादी, राष्ट्रिय स्व्तन्त्र पार्टी, जसपा, नागरीक उन्मुत्तिलगाएत स्वतन्त्र साँसदहरु छन । यद्यपित सरकारमा जसपा, नागरीक उन्मुत्ति र स्वतन्त्र साँसदको उपस्थित अहिले भैसकेको छैन । यो गठबन्धन राजनीतिक स्थायित्व एवं देशलाई गति दिन र कम्युनिष्ट एकताकालागी बनाइएको नेताहरुले बताएका छन् ।

यो राम्रै कुरा हो । किनकि मुलुक र जनताको चाहना,आबाश्यत्ता पनि यहि हो । हुनुपर्ने पनि यहि हो । तर नेताहरुका भाषण र गतिबिधि हेर्दा त्यस्तो देखिँदैन, त्यस्तो बुझिदैन । अब कम्युनिष्ट पार्टीहरु मिल्ने छाँट देखियो, एमाले र नेकपा एमाले समाजबादी पनि मिल्ने भए अब राम्रो हुने भयो नि हैन कमरेड भनेर हालै हनुमान स्थानको एक होटलमा राखिएको जिज्ञासामा नेकपा एमालेका सचिब योगेश भटराईले एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र समाजबादीका माधब नेपाललाई मिल्न दिनुहुँदैन, यि दुई बुढा नेता मिले भने त फेरी लडाई गरेर पार्टी फुटाई हाल्छन नि भनेको कुरा ति कार्यकर्ताले छलफललाई बताएका छन ।

यस्तै कुरा एकिकृत समाजबादीका नेता राजेन्द्र पाण्डेले पनि विस्वासको मत दिने सन्दर्भमा बताएका छन । एमालेका अध्यक्ष एवं पुर्बप्रधानमन्त्री समेत भैसकेका केपी शर्मा ओली र माधब नेताले पनि पार्टी तत्काल मिलाउने भन्दा एक अर्कालाई कमजोर बनाएर अगाडी बढने भन्ने आसयको अभिब्यत्ति दिईरहेका छन । केपी शर्मा ओलीले त काँग्रेससँग मिल्न सक्ने संकेत समेत गरी सक्नुभएको छ । अन्य केहि स्वार्थी नेता कार्यकर्ता पनि पार्टी एकता गर्नु भन्दा एकले अर्कालाई सिध्याएर एकलाई अर्कोमा विलय गराएर जाने रणनीति लिएको आसयको अभिब्यत्ती सुनिन्छ । यसले पार्टी बलियो बनाउने, कम्युनिष्ट आन्दोलन बलियो बनाउने भन्दा पनि आफनो स्वार्थ बलियो बनाउने, पार्टीका मुर्धण्य नेतालाई मिल्न नदिने जस्तो सोच, शैलि र अभिब्यत्ती कतिपय एमाले नेता कार्यकर्ताले दिई रहेका छन । यसलाई बिश्लेषण गर्ने हो भने केहि निहित स्वार्थ बोकेको, मुख्य नेताको चाकडी र चाप्लुसीमा आफ्नो शत्ति आर्जन गर्न खोज्ने, आफ्नो स्थान सुरक्षित राख्न खोज्ने हरु देखिन्छन । यसले कयुृनिष्ट पार्टी बलियो बनाउने,आन्दोलन बलियो बनाउने, फुटेका कम्युनिष्टलाई जुटाएर राजनीति स्थायीत्व दिने अबसरलाई पन्छाउने र जनतालाई सुखि बनाउने मुल उद्येश्यबाट नेताहरुलाई डिरेल गर्न खोजेको स्पष्ट देखिन्छ ।

यस्ताबाट पार्टी नेता होसीयार मात्र हुने होइन यस्ता विक्रित विचौलीया र अबसरबादीहरुलाई तत्काल हदै सम्मको कारबाही गर्नु पर्ने देखिन्छ । होइन, उनीहरुकै इसारामा मुख्य नेताहरु नाच्ने, उनीहरुकै इसारामा हिँडने, उनीहरुकै भनाईमा लाग्ने हो भने एमाले, समाजबादी लगाएत माओबादी सक्निे निश्चित छ । यसर्थ कम्युनिष्ट पार्टीलाई बलियो बनाउनकालागी एकताबद्ध गर्दै समाजबादको यात्रा तय गर्ने सहि समयको सहि उपयोग गर्ने अर्थात सच्चिने कि सक्किने रोजाई तत्काल एमाले र एकिकृत समाजबादीको हो भने त्यसपछि माओबादीलगाएत अन्य कम्युनिष्ट पार्टीका नेता कार्यकर्ताको हो ।

बलियो हुने वा सकिने निणर्यको जिम्मा वामपन्थीलाई


काठमाडौ । राजनीति सम्भाबनाको खेल हो, यहाँ जे पनि सम्भब हुन्छ भन्ने नेताहरुको भनाई पुर्नपुष्टि भएको छ । अर्थात सत्ता गठबन्धनमा फेरि फेरबदल आएको छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले, रास्वपा, जसपा, एकिकृत समाजबादी सहित अन्य दल मिलेर सत्ता राजनीतिको कोर्ष गत वर्षको पुस १० को अवस्थामा फर्किएको छ । अर्थात गएको राष्ट्रपति निर्वाचनको बेलामा फेरिएको सत्ता गठबन्धन राष्ट्रियसभा अध्यक्षको निर्वाचनको सँघारमा भत्किन पुगेको छ ।

Continue reading

जनता राहतको आशामा, नेता पदको होडबाजीमा


काठमाडौ । गत १८ गते शुक्रबारदेखि राष्ट्रिय सभाका ६ बर्षे पदावधिका २० साँसदको समय अबधि सकिएको छ । त्यसको पद पूर्तिकालागी राष्ट्रिय सभाको निर्बाचन आउने २९ गते हुँदैछ । राष्ट्रिय सभाको निर्बाचन जती जती नजिकिदै छ त्यती त्यती सत्ता गठबन्धन धरापमा पर्दै जानथालेको, अर्को राजनीतिक समिकरणहरुको जोड घटाउन सुरु भएको, त्यसले कसैलाई हर्ष, कसैलाई विस्मात बनाईरहेको जस्ले गर्दा राजनीतिनै तरंगित भैरहेको देखिन थालेको छ । जुन कुरा हालै भरतपुर महानगरपालीकाको पर्यटन भ्रमण बर्षमा सम्बोधन गर्न पुगेका बर्तमान र पुर्बप्रधानमन्त्रीको मनतब्यबाट प्रष्ट भएको छ ।

पछिल्लो समय सत्तारुढ दलका तीनै घटक काँग्रेस, माओबादी र नेकपा एकिकृत समाजबादीले हिजोको सहमतिलाई छोडेर अहिलेको राष्ट्रिय राजनीति गतिबिधि र घटनाक्रमले फेरीएको भन्दै राष्ट्रिय सभाको अध्यक्षमा आ आफ्नो दावि प्रस्तुत गर्न थालेका छन । जसले गर्दा सत्ताको सबैभन्दा ठूलो घटक नेपाली कांग्रेस र सरकारको नेतृत्व गरिरहेको पार्टी नेकपा माओवादी केन्द्रबीच यही मामिलामा विवाद उत्पन्न हुन थालेको छ । यो विवादले अहिलेको सत्ता गठबन्धन राष्ट्रिय सभा अध्यक्षको निर्वाचन २९ फागुनसम्म पुग्दा रहने हो कि भत्कने हो भन्ने चर्चा सुरु हुन थालेको छ ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले अर्थमन्त्री र स्वास्थ्यमन्त्री परिवर्तनकासाथै कोशिमा आफ्ना उम्मेद्धारलाई राष्ट्रिय सभामा हराईएको हिसाव किताब र हालै महासमिती बैठकमा पारीत प्रस्तावको चित्तबुझदो जवाफ खोजेका छन । तर कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले यसलाई अस्वीकार मात्र गरेका छैनन् राष्ट्रिय सभा निर्बाचनका विषयले सत्ता गठबन्धन यताउता नहुने, राजनीतिमा यस्ता कुरा सामान्य हुन भनिरहेका छन । तर रिक्त राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष पदमा कांग्रेस र माओवादी दुबैको दावी उत्तिकै छ । यसका लागि दुबै पार्टीले बैठकबाटै संस्थागत निर्णय गरिसकेका छन् ।

कांग्रेसको महासमितिको बैठकले अबका निर्वाचनमा एक्लै चुनाव लड्ने, कुनै पार्टीसँग चुनावी तालमेल नगर्ने प्रस्ताव पास गरेको छ भने माओबादीको बैठकले पनि यस्तै निणर्य गरेको छ । दुबै पार्टीका यी निर्णयले आगामी वैशाख २५ गतेका लागि तोकिएको उपनिर्वाचनमा प्रभाव पार्छ नै । यद्यपि पछिल्लो समय कमजोर बनेको माओबादी एक्लै चुनाव लड्ने कांग्रेसको निर्णयले बढी छट्पटाएको छ, चिन्तित बनेको छ । किनकी एक्लै चुनाव लड्ने ताकत माओवादी केन्द्रसँग अहिलेको अबस्थामा छैन । त्यसैले माओवादी एमाले सहित वाम एकता, त्यसो हुन नसके विचार सिद्धान्त मिल्नेसँग कार्यगत एकताको होमवर्कमा पनि देखिन्छ । त्यस्तै परे हिजो आँफैले धोका दिएको एमालेसँग सहकार्य, एकता वा कार्यगत एकतागर्दै अगाडि बढने बाटो पनि खोजिरहेको छ । यसका लागि माओवादीले नजानिदो गरी पहल अगाडि बढाई रहेको छ । किनकि कांग्रेससँग चुनावि तालमेल र सहकार्य गर्दा भोट घटेको, पार्टीलाई बढि क्षेती भएको, निर्बाचनमा काँग्रेसले धोका दिईरहेको बुझाई माओबादीको छ ।

काँग्रेसका गतिबिधि र घटनाक्रमले त्यस्तै पनि देखाएको छ । जसकारण माओबादी बर्तमान सत्ताको ठुलो घटक काँग्रेससँग बढि सशंकित पनि छ । यद्यपि वर्तमान सत्ता गठबन्धनको भविष्य निर्धारण भने आगामी साता हुन गइरहेको राष्ट्रिय सभा अध्यक्ष पदको निर्वाचनले मात्रै स्पष्ट पार्ने देखिन्छ ।


गठबन्धन सम्बन्धी दावीहरु


काँग्रेस सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले भरतपुर पर्यटन भ्रमण बर्ष २०२४ को कार्यक्रमलाई हालै सम्बोधन गर्दै बर्तमान गठबन्धन नतोडिने र राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष पदमा काँग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौलालाई निर्वाचित गराउने विषयमा गठबन्धन दलहरुबीचमा कुनै विवाद नरहेको दावी गरेका छन भने प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले त्यहि कार्यक्रममा माओबादीले राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष दावि गर्ने र उसले पाउनुपर्ने भन्दै हिजोको राजनीति परिस्थिती अर्कै भएको अहिलेको राजनीतिक अबस्था र घटनाक्रम फरक ढंगले विकसित भएको बताएका थिय । उनले हिजो पनि काँग्रेसलाई नै अध्यक्ष दिने भनेर लिखित सहमती नभएको भन्दै काँग्रेसको दाविलाई खण्डन गरेका छन र निकट हुन लागेको राष्ट्रिय सभा निर्बाचनमा जे पनि हुन सक्ने संकेत गरेका छन ।

त्यसैगरी प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पनि अहिलेको राजनीतिक अबस्थामा को सरकारमा रहन्छ भन्ने कुरामा जे पनि हुन सक्ने भन्दै सत्तागठबन्धन फेरबदल हुन सक्ने संकेत गरेका छन । यता सत्तारुढ दलका प्रमुख नेताले राष्ट्रिय सभामा आआफ्नो दावि रहेको बताई रहेका छन भने राष्ट्रिय सभा निर्बाचनकै कारण गठबन्धन चाहिँ नटुटने भनिरहेका छन । यो आँफैमा विवादास्पद हो भने एकले अर्कोलाई गलाउने र दवावमा राख्ने रणनीति पनि हो । यसले राजनीतिमा जुन सुकै बेला जे पनि हुन सक्ने तर्फ संकेत एकातिर गरेको छ भने अर्कोतीर सत्तारुढ दलभित्रको सत्तागठबन्धन संकट उन्मुख रहेको संकेत पनि गरेको छ । यसले मुलधारका राजनीतिक पार्टीहरु जनतालाई राहत दिने, उनीहरुका मुद्या र समस्या समाधानमा ध्यान दिनेभन्दा आफ्नै पद र कुर्सिको समाधान र चिन्तामा बढि लागेको, सत्ताको खेलोमेलामा बढि दिल गएको प्रष्ट देखिएको छ । यो सबैका लागि अशुभ हो ।